«ΝΙΟΤΗ, ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΗ ΣΑΝ ΤΟΥ ΑΕΤΟΥ»

«ΝΙΟΤΗ

ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΗ ΣΑΝ ΤΟΥ ΑΕΤΟΥ»

     «Μια άλλη φορά, κατέλαβαν το χωριό μας οι αντάρτες. Μας μάζεψαν σ’ ένα σπίτι, στριμωχτά, σαν σαρδέλες. Ξαπλώναμε πάνω στις πέτρες και τα πόδια του ενός στο κεφάλι του άλλου για νά ’χουμε χώρο. Την άλλη μέρα, μας περνάνε από “δικαστήριο”. Εμένα, ήθελαν να μου κάνουν κακό αλλά δεν εύρισκαν αιτία. Φωνές, φοβέρες!... 

     Στο τέλος, ένας συγχωριανός που έκανε τον “δικαστή”, μου λέει άγρια:
    –Γιατί ο αδελφός σου είναι με τον Ζέρβα;
    –Δεν μου λες, του λέω, είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος ο αδελφός μου;
    –Μεγαλύτερος, απαντάει.
    –Ε, αφού είναι μεγαλύτερος, θα δίνει λογαριασμό σε μένα τι κάνει;
    Δεν έβρισκε τι να πει, κι έδωσε διαταγή να με κλείσουν σ’ ένα δωμάτιο μόνο μου. Τι, τους έβαλε ο διάβολος να κάνουν! Επειδή αυτός ο συγχωριανός μου γνώριζε ότι εγώ είμαι “της εκκλησίας”, στέλνουν το βράδυ μέσα στο δωμάτιο που βρισκόμουν δύο γυναίκες αντάρτισσες, σχεδόν γυμνές! Τά ’χασα!...
     “Παναγιά μου, βοήθα με!”, φώναξα.
     Κι αμέσως, ένοιωσα την βοήθεια του Θεού. Τις έβλεπα πια απαθώς. Σαν να μην ήταν γυμνές, με αγνότητα. Όπως, ας πούμε, έβλεπε ο Αδάμ την Εύα στον Παράδεισο, πριν από την πτώση. Αθώα, φυσικά, χωρίς πονηρία σαρκική. Ε, μετά, τις πήρα με το καλό.
     “Κοπέλες, εσείς, να κάνετε τέτοια πράγματα; Δεν ντρέπεστε;”…
     Στο τέλος, ντράπηκαν. Ντύθηκαν και βγήκαν έξω κλαίγοντας!

     Βοήθησε η Xάρις του Θεού!...

     Στο χωριό μας αυτοί είχαν πειράξει μερικές οικογένειες. Μετά, όταν ήρθε ο στρατός, τότε, μερικοί γύρεψαν εκδίκηση. Πήγαν και πιάσανε τα σπίτια των αριστερών, με κακό σκοπό. Μπήκα στην μέση. 
     –Τι; Τον Μωσαϊκό Νόμο, θα εφαρμόσουμε; “Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ”; Χριστιανοί, δεν είμαστε;…
     Κόντεψα να πάθω κι εγώ ζημιά! Βλέπεις, οι άνθρωποι, είχαν μεγάλο πόνο! Άλλος είχε χάσει γυναίκα, παιδί, αδελφό, είχαν μεγάλο πόνο!

     Και μια άλλη φορά που είχαν έρθει έξω από το χωριό μας πάλι οι αντάρτες, ήταν έξω κρύο. Όλοι τους, πεινασμένοι. Τους λυπήθηκα! Πήρα ένα ψωμί και πήγα να τους το δώσω. Άσχετο αν κυνηγούσαν στα βουνά τον αδελφό μου. Εγώ, το καθήκον μου έκανα. Παραλίγο και ’κει νά ’βρισκα τον μπελά μου! Δεν πίστευαν ότι βγήκα να τους δώσω να φάνε!
     Για μένα, χέρι που δεν κάνει τον σταυρό, είτε “δεξιό” είναι αυτό, είτε “αριστερό”, το ίδιο είναι! Δεν έχουν καμμιά διαφορά!...».

ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

(1924–1994)

※

[(1) Αθανάσιου Ρακοβαλή:

«Ο πατήρ Παΐσιος, μού είπε…»,

σελ. 71, 74–76, Θεσ/νίκη, Μάϊος 1998⁴.

(2) Στην πρώτη και μεσαία φωτογραφία:

ο Άγιος Γέροντας Παΐσιος, στρατιώτης,

κατά τα έτη 1945–1949,

όταν ήταν 21 με 24 χρονών παλληκάρι·

έχοντας εμφανέστατα «την νιότη του

ανανεωμένη σαν του αετού» (πρβλ. Ψαλμ. Ργ΄-103, 5).]

※

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΜ: ΜΙΑ ΦΛΟΓΕΡΗ ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΦΛΕΓΕΤΑΙ!...

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΜ: 

ΜΙΑ ΦΛΟΓΕΡΗ ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΦΛΕΓΕΤΑΙ!... 

[Ο Άγιος Ανδρόνικος, Αρχιεπίσκοπος του Περμ (†7 Ιουνίου 1918), δεν είναι μόνο ένας από τους νέους Ρώσους Ιερομάρτυρες αλλά ταυτόχρονα και μία από τις ευάριθμες εκκλησιαστικές μορφές που στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων –προεπαναστατικά και μετεπαναστατικά– στην Ρωσία και αγωνίστηκαν ευσυνείδητα για την Ορθόδοξη Πίστη και τον Λαό του Θεού. Ακέραιος, φιλόπονος, θαρραλέος, λόγιος και, προπάντων, «πιστὸς ἄχρι θανάτου» (Αποκ. β΄ 10), περιγράφει σε επιστολές, εγκυκλίους, κηρύγματα, άρθρα και ημερολογιακές σημειώσεις του, την ζοφερή πολιτικοκοινωνική κατάσταση της πατρίδας του, την διάβρωση μεγάλου μέρους του εκκλησιαστικού πληρώματος από τον αθεϊσμό, καθώς και την ποιμαντική ανεπάρκεια του τότε ρωσικού κλήρου όλων των βαθμίδων, πριν την καθεστωτική μεταβολή στην χώρα του.
     Σήμερα, διαπιστώνοντας πως και η δική μας πατρίδα βρίσκεται σε μία ανάλογη κρίσιμη ιστορική καμπή, σε μία εποχή που παρουσιάζει εκπληκτική αλλά συνάμα και ανησυχητική ομοιότητα με εκείνην της προεπαναστατικής Ρωσίας, θεωρήσαμε καλό να μεταφέρουμε στον παρόντα τοίχο κάποια καίρια και σημαντικά αποσπάσματα κειμένων –πραγματικά επίκαιρων, αν όχι «προφητικών»– του Αγίου Ιερομάρτυρος Ανδρόνικου.
     Ομολογουμένως, είναι να θαυμάζει κανείς για το πόσο τα ειπωμένα, πριν από ένα σχεδόν αιώνα, πατρικά του λόγια, οι εμπνευσμένες σκέψεις και οι οξύνοες ανησυχίες του, ταιριάζουν, αρμόζουν, συνυφαίνονται και «δένουν» εκπληκτικά με το τρέχον καταθλιπτικό κλίμα των ημερών μας που σαν ένα βαρύ και μολυβένιο νέφος υπερίπταται επάνω από την χώρα μας, την ζωή μας και το αύριο των παιδιών μας!
     Ο λόγος του Αγίου, λόγος άκρως δυναμικός, αφυπνιστικός, κεραυνοβόλος, ασυμβίβαστος, καθάριος, ευαίσθητος, στοργικός αλλά και ελεγκτικός, έρχεται από μακρινές εποχές ενός βυθισμένου στον χρόνο μαρτυρίου μιας άλλης ομόδοξης χώρας, ακριβώς για να συνταιριαστεί επίκαιρα με την έκρυθμη και αβέβαιη πραγματικότητα που όλοι βιώνουμε καλά, μέσα μας και γύρω μας: με την καλά μελετημένη και μεθοδική προσπάθεια που γίνεται στην φτωχή –ή φτωχευμένη;– Πατρίδα μας, προκειμένου να αποδομηθούν και να εξαθλιωθούν τα πάντα μέσα σε αυτήν.
     Τα λόγια αυτού του νέου Αγίου Ιεράρχου, επομένως, ας αποτελέσουν αφορμή προβληματισμού για όλους μας και –κυρίως!– για τους ποιμένες του εμπερίστατου ποιμνίου και λαού. Ας μας παρακινήσουν σε μετάνοια, προσευχή και εργασία πνευματική. Ας μας εμπνεύσουν ένθεο ζήλο και ας μας διδάξουν πως πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε –με την βοήθεια του Θεού, πάντα!– για την αποτροπή μιας συμφοράς, όμοιας με εκείνην που γνώρισαν οι ομόπιστοι αδελφοί μας του Βορρά. Ας μας συνετίσουν, τέλος, ώστε να ζούμε, να ενεργούμε, να κινούμεθα και να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα, πλέον, «μὴ ὡς ἄσοφοι, ἀλλ’ ὡς σοφοί· ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι» (Ἐφεσ. ε΄ 15–16).
     Ο λόγος, λοιπόν, ανήκει εξολοκλήρου στον Άγιο Ιερομάρτυρα Ανδρόνικο:]

     «Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά·
     Η ζωή, έχει γίνει πια τρομερή για όλους μας. Έχουμε αυτοεξευτελιστεί μπροστά σε όλους τους λαούς του κόσμου. Μας αποφεύγουν σαν την πανούκλα και, ήδη συνεννοούνται, όσο εμείς θα αλληλοτρωγόμαστε, να μοιραστούν την λατρευτή μας πατρίδα.

     Όλοι όσοι πιστεύετε στον Θεό, όλοι όσοι αγαπάτε την αγιασμένη μας πατρίδα, σας καλώ και σας ικετεύω! Πάρτε θάρρος και σταθείτε όρθιοι, υπερασπίζοντας την πίστη μας και την γη μας. Ο λαός αγρίεψε, επειδή απομακρύνθηκε από τον Θεό. Τυφλωμένοι όλοι από τον διάβολο, ξεσηκώθηκαν ο ένας εναντίον του άλλου. Βοηθήστε τους να συνέλθουν, γιατί βρισκόμαστε ήδη, όχι στην άκρη του γκρεμού αλλά στο βάθος του! Εμείς, οι ίδιοι, ρημάξαμε την πατρίδα μας! Σώστε την, όσοι βλέπετε και κατανοείτε το μέγεθος της καταστροφής!

     Και, πρώτα απ’ όλα, αδελφοί μου, ας στραφούμε όλοι με καρδιά γεμάτη συντριβή στον Θεό, που μας τιμώρησε δίκαια για όλα τα άνομα έργα μας. Πόσο φοβερό είναι να στρέφεται κανείς εναντίον του Θεού, εναντίον της Αγίας Εκκλησίας Του, εναντίον της Θείας Ιερωσύνης Του! Άμποτε να συνέλθουν όλοι οι σκοτισμένοι από τον διάβολο υβριστές της Αγίας Πίστεώς μας και να επιστρέψουν αληθινά προς τον φιλάνθρωπο Θεό, με μετάνοια και ταπείνωση! Ωστόσο, οι αληθινά πιστοί Χριστιανοί, μπορούν να συμφιλιώνουν τους ανθρώπους αυτούς με τον Κύριο. Ας καταφύγουμε στους Ναούς, ιδιαίτερα τις μέρες των Εορτών και ας ικετεύσουμε θερμά τον Κύριο να μας λυπηθεί. Το ίδιο ας κάνουμε και στα σπίτια μας, κάθε πρωΐ και κάθε βράδυ. Ας παρακινήσουμε και τα παιδιά μας και όλους τους συγγενείς μας, να ζητήσουν το έλεος του Θεού. Μόνον Εκείνος μπορεί να μας σώσει, τώρα, όπως και σε παλαιότερα δύσκολα χρόνια έσωσε τους προγόνους μας.

     Τόσα χρόνια, βιβλία, εφημερίδες, σχολεία και διάφοροι εκπρόσωποι της διανόησης και της ψευτοπροόδου, συστηματικά δηλητηρίαζαν τον λαό με μύθους και ολέθριες ιδέες, προκειμένου να θανατώσουν την πίστη του, την οποία, θεωρούσαν σαν “ξεπερασμένη δεισιδαιμονία”. Έβλεπε, λοιπόν, ο λαός μας, όλους αυτούς τους εκφραστές της σύγχρονης κουλτούρας να αντιμετωπίζουν με φανερή περιφρόνηση την Ορθόδοξη Εκκλησία. Τους έβλεπε, όταν σπάνια προσέρχονταν αυτοί στους Ναούς για κάποια πανηγυρική δοξολογία, όχι μόνον να μην προσεύχονται, αλλά να φλυαρούν ασύστολα με κάποιους άλλους από την “παρέα” τους, έχοντας απαξιωτικά τα χέρια τους πίσω. Έβλεπε ο λαός όλους αυτούς τους ανθρώπους που καμάρωναν για την “εξυπνάδα” και την “μόρφωσή” τους, να ειρωνεύονται τον κλήρο και να περιφρονούν τις εκκλησιαστικές παραδόσεις. Έβλεπε ο λαός τα ίδια τα παιδιά του να αποκόβονται –στα πρώτα κιόλας σχολικά τους χρόνια!– από την αληθινή μας ιστορία· την ιστορία, που έγραψε ο ίδιος ο λαός αυτός με τους αγώνες του και την ψυχή του. Έβλεπε ο λαός, τους δασκάλους και τις δασκάλες, να κομπάζουν επιπόλαια για την αθεΐα τους. Τα έβλεπε ο λαός, όλ’ αυτά! Όλ’ αυτά, που δεν ήταν τίποτ’ άλλο, παρά ο καρπός του ψευδώνυμου διαφωτισμού. Αυτά, λοιπόν, του κλόνισαν την πίστη, προκάλεσαν τον ηθικό ξεπεσμό, διέλυσαν την οικογένεια, κατάντησαν την νέα γενιά ένα κοπάδι μεθυσμένων ταραχοποιών.

     Αλλά, εξίσου θλιβερή είναι και η κατάσταση και στον ίδιο τον χώρο της Εκκλησίας. Από τους απόφοιτους των Θεολογικών Ακαδημιών, πολύ λίγοι χειροτονούνται ιερείς. Απ’ αυτούς, πάλι, πολύ  λίγοι, είναι καλοί ποιμένες! Και –το χειρότερο;– κανένας απ’ αυτούς δεν πάει σε χωριό! Οι περισσότεροι σπουδαστές της θεολογίας, προτιμούν να συνεχίζουν τις σπουδές τους σε κάποιο άλλο πανεπιστήμιο, παρά να αναλάβουν κάποιο ποιμαντικό έργο. Έτσι, ο λαός, αρκείται σε ιερείς χαμηλού μορφωτικού επιπέδου. Ναι. Εμείς, από την δική μας πλευρά, είμαστε πρόθυμοι να τοποθετήσουμε ακόμη και σε κάθε χωριό τέτοιους πτυχιούχους της θεολογίας! Φτάνει αυτοί οι “πτυχιούχοι” να είναι άνθρωποι πνευματικοί –πράγμα, δυστυχώς, δυσεύρετο! Να, λοιπόν, “πώς” φτάσαμε στην παρακμή του ποιμαντικού έργου, στην παραμέληση της ψυχικής καλλιέργειας του λαού! Στην κατάπτωση του κηρύγματος, στην κατάπτωση της λατρείας, στην κατάπτωση, συνεπώς, και της λαϊκής ευσέβειας.

     Ο λαός έκρινε, ότι δεν τον ωφέλησαν καθόλου όλοι αυτοί οι “σπουδαγμένοι” που κάθισαν επάνω στο σβέρκο του! Δυστυχώς, όμως, έκρινε ότι δεν τον ωφελήσαμε ούτε και εμείς: οι “πνευματικοί πατέρες” του! Και αυτό, γιατί δεν καταφέραμε να κερδίσουμε την λαϊκή ψυχή· να την κρατήσουμε κοντά μας και να την καθοδηγήσουμε σωστά. Έτσι, δεν εξοφλήσαμε το χρέος μας προς τον λαό, με τα χρήματα του οποίου σπουδάσαμε. Από ’δω ξεκινά και η οργή του εναντίον όλων των “σπουδαγμένων”.

     Περιμένετε, και εσείς, όλοι οι επίδοξοι “μεταρρυθμιστές” της Αγίας Εκκλησίας μας! Θα γίνει κι εδώ (σ’ εμάς) χωρισμός της Εκκλησίας από το Κράτος –δίχως την θέλησή μας– για να ακολουθήσει –έμμεσος ή άμεσος– διωγμός της Εκκλησίας από το, όχι απλώς άθρησκο, αλλά εντελώς αντιχριστιανικό κράτος. Είτε το θέλουμε είτε όχι, μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι καθόλου μακριά. Πρέπει, λοιπόν, να ετοιμαζόμαστε, γιατί η Πίστη μας θα δοκιμαστεί σαν σε φωτιά.

     Είμαι βέβαιος, ότι, το κοντινό μέλλον μάς επιφυλάσσει την αναρχία και το μίσος. Αλλά το κακό αυτό οφείλεται στην άθεη κουλτούρα του αιώνα μας. Πώς να μην εξεγερθεί ο λαός, αφού έριξαν από τα χέρια του κι έδιωξαν από την ψυχή του όλες τις πνευματικές αξίες με τις οποίες ζούσε και οι οποίες τον έκαναν αληθινά έναν λαό θεοφόρο; Αυτές τις αξίες τώρα τις χλευάζουν, τις πετούν στην λάσπη και τις ποδοπατούν. Και τον λαό τον έκαναν πια άρρωστο και δυστυχισμένο.

     Επιθυμώ, ειλικρινά, την πλήρη ανακαίνιση της ζωής του λαού. Αυτή όμως η ανακαίνιση, θα επιτευχθεί όχι με εξωτερική επανάσταση, αλλά με εσωτερική: με την ανακαίνιση της ψυχής. Γι’ αυτό και “θέλω” να διατηρηθεί για αρκετό καιρό ακόμα αυτό το παρόν (άθλιο και ολοκληρωτικό) καθεστώς. Έτσι, όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που πόθησαν έναν “παράδεισο” δίχως Θεό πάνω στην γη, τώρα θα απολαύσουν πλήρως και όλα τα “αγαθά” του· θα γευθούν όλη την “γλύκα” του αθεϊσμού του· και μετά όλοι αυτοί θα καταριούνται συνειδητά, σε κάθε σταυροδρόμι της πορείας τους, την απογοητευτική αθεΐα!

     Όταν όλοι αποκτήσουν αυτήν την (πικρή, αλλά σωτήρια) επίγνωση, όταν όλοι σαν ένας άνθρωπος μετανοήσουν ενώπιον του Θεού, τότε, Εκείνος θα τους ξαναδώσει την σύνεση και την βούληση. Και, τότε ακριβώς είναι που θα γνωρίσουν την αληθινή ισότητα και την αληθινή αδελφοσύνη όλων των ελεύθερων ανθρώπων μπροστά στον Κύριο. Ο Θεός, αφαίρεσε πρόσκαιρα απ’ όλον τον λαό την σύνεση και την βούληση, εξαιτίας της αποστασίας του, ώσπου αυτός να μετανοήσει. Και, όταν μετανοήσει, τότε, σιγά–σιγά θα συνέλθει, θα ξαναβρεί την πνευματική του διαύγεια, θ’ αποκτήσει δύναμη και θ’ αποτινάξει όλη αυτήν την φρίκη που έχει τυλίξει την χώρα μας.

     Πιστεύω ότι κάποτε θα μετανοήσουν όλοι όσοι τώρα, τυφλά και παράλογα, καταστρέφουν την παραδοσιακή μας ζωή. Πιστεύω ότι κάποτε θα προσπέσουν με αναφιλητά στον Σταυρωμένο Χριστό, ζητώντας την βοήθειά Του, όλοι όσοι τώρα Τον βλασφημούν με την ζωή τους. Πιστεύω ότι κάποτε θα διακονήσουν θεάρεστα τον λαό με τις πλούσιες γνώσεις τους, ταπεινωμένοι από τις θλίψεις που θα δοκιμάσουν, όλοι οι “μορφωμένοι”, όσοι προπαγάνδιζαν, τόσα χρόνια, την αθεΐα. Άμποτε να μας ξαναδώσει ο Θεός σύνεση και δύναμη! Άμποτε να επιστρέψει η ψυχή του (Ελληνικού) λαού πίσω στον Θεό του, για ν’ απαλλαγεί από τον σκοτασμό και βαδίσει προς την ζωή.

     Όλοι μας, πρέπει με καθαρή καρδιά να συνειδητοποιήσουμε την ζοφερή κατάσταση της χώρας μας και να λάβουμε μέτρα για την διόρθωσή της. Μέτρα, όχι επιδεικτικά, αλλά σοβαρά και ρεαλιστικά. Όλοι μας, πρέπει με καθαρή καρδιά να συνειδητοποιήσουμε την ευθύνη μας και να πλησιάσουμε τον λαό, που η αθεΐα τον έβγαλε από την τροχιά της αληθινής ζωής. Ας του προσφέρουμε ό,τι του χρειάζεται για να ξαναβρεί την υγεία της ψυχής του και το φως της ελπίδας του.

     Ας μιλήσουμε στην γλώσσα του, ας εισχωρήσουμε στο πνεύμα του, ας φέρουμε στην καρδιά του ειρήνη και παρηγοριά. Προπάντων, όμως, ας του ξαναδώσουμε πίσω την χαμένη του πίστη. Αφού, βέβαια, γίνουμε πρώτα εμείς οι αυθεντικοί φορείς της. Την πίστη, με την οποία, ως τώρα ζούσε αυτός ο λαός και αποκτούσε την σωτηρία του. Ας βιώσουμε και ας εμπνεύσουμε την αληθινή αδελφοσύνη και την αληθινή ισότητα που δημιουργούνται στην Λειτουργική σύναξη των πιστών, εκεί μέσα στον Ιερό Ναό. Εκεί, πλούσιοι και φτωχοί· εκεί, διάσημοι και άσημοι· εκεί, εγγράμματοι και αγράμματοι· εκεί, όλοι, είναι ίσοι μπροστά στον Θεό. Έπειτα, ας δώσουμε στον λαό την υγιή πνευματική γνώση και ας φωτίσουμε την ζωή του με το αληθινό φως: το φως της αρετής, της δικαιοσύνης, της τιμιότητας, της νηφαλιότητας.

     Πατέρες και αδελφοί!
     Σπλαχνιστείτε τον παραζαλισμένο και σκοτισμένο, αλλά –κατά βάθος– πιστό λαό μας! Βοηθήστε τον να ξεπεράσει την θανάσιμη πνευματική κρίση που περνά και να συνέλθει. Και ο λαός θα συνέλθει, μονάχα με την δική σας συμπαράσταση. Με την συμπαράσταση, την πατρική και διακριτική, για την οποία, θα σας ανταμείψει με την υιική αγάπη του και την ολόθυμη αγία υπακοή του. Εύχομαι, να μην διαψευσθεί η δική μου βαθειά πίστη σ’ αυτόν τον τρόπο εξόδου από την κρίση που όλοι ζούμε, τώρα!

     Έχω πάντα την ελπίδα ότι η (Ελλάδα) θ’ αναστηθεί με την επιστροφή της στον Θεό. Να ενθαρρύνετε τους φοβισμένους· να ημερεύετε τους αγριεμένους· να εμπνέετε ελπίδα στους απελπισμένους· να ενσταλάζετε στις ψυχές όλων τις αρχές της φωτεινής ζωής, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Χριστού. Το έργο μας, είναι να συγκεντρώσουμε το διασκορπισμένο ποίμνιο του Χριστού, να οργανώσουμε τις ζωντανές εκκλησιαστικές δυνάμεις, τους ευσεβείς ανθρώπους κάθε ενορίας. Έτσι, οι άνθρωποι που έχουν απογοητευθεί απ’ όλα τα πολιτικά κόμματα, θα βρουν εδώ στην Εκκλησία και ανάμεσα στους πιστούς, το ασφαλές λιμάνι και την καλή ειρήνη. Έτσι, θα αναστηθεί και πάλι η ψυχή του λαού. Και θα αναστηθεί μαζί και το “σώμα” του: το υγιές κράτος.

     Ο Θεός, βοηθός σας!
     Συγχωρείστε με, εμένα τον αμαρτωλό αρχιεπίσκοπο Ανδρόνικο και προσευχηθείτε γι’ αυτόν!».

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ·
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΠΕΡΜ (1870–1918) 


[Ηγουμένου Δαμασκηνού (Ορλόφσκι): «Ιερομάρτυς Ανδρόνικος Αρχιεπίσκοπος Περμ (1870–1918) – Ένας ασυμβίβαστος Ιεράρχης», σελ. 8–10, 97–99, 101–105, 114–116, 121, Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής, Νοέμβριος 2011¹.]

Η ΜΥΣΤΙΚΗ «ΣΧΙΝΟΒΑΣΙΑ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ

Η ΜΥΣΤΙΚΗ «ΣΧΙΝΟΒΑΣΙΑ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ

     «Νὰ σᾶς πῶ κάτι ὡραῖο.

     Τό ’χω ξαναπεῖ ὅτι μοῦ ἄρεσε πολὺ τὸ δάσος. Εἶχα συνηθίσει στὴ μοναξιὰ κι ἤθελα νὰ εἶμαι μόνος. Ἤθελα νὰ ζῶ ἔξω, καὶ πιὸ πολὺ τὴ νύκτα. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἀνέβαινα πάνω σ’ ἕναν πρίνο, ψηλά, πάνω ἀπό δυόμισι μέτρα. Ἔφτιαξα ἐκεῖ ἕνα κρεββάτι μὲ σχίνους. Ἔκοψα σχίνα καὶ τὰ ἔπλεξα μὲ τὰ κλαδιὰ τοῦ πρίνου. Ἔβαλα ἀπὸ πάνω μία κουβέρτα καὶ τυλιγόμουνα. Ἦταν πολὺ ὡραῖο. Ἀνέβαινα μὲ μία σκάλα, ποὺ τὴν εἶχα φτιάξει μόνος μου, κι ὅταν ἔφθανα πάνω, τὴν τραβοῦσα καὶ κανεὶς δὲν μ’ ἐνοχλοῦσε. Τὸ κρεββάτι τὸ εἶχε ζώσει μία ἀγράμπελη, ποὺ εὐωδίαζαν πολὺ ὡραῖα τ’ ἄφθονα ἄνθη της. Κάτω ἀπὸ τὸν πρίνο ἦταν ἕνας πλούσιος σχίνος. Ἀπείχε ἀπ’ τὸν πρίνο, ἀπ’ τὴ ρίζα τοῦ πρίνου, κάνα δυὸ μέτρα μὲ τρία. Ἀνέβαινα στὸ κρεββάτι σκαρφαλώνοντας. Ἐκεῖ ἤμουν ὅλο προσευχή. Ἤμουν ἅγιορείτης. Ἤθελα μοναξιὰ καὶ Ψαλτήρι. Ἀλλὰ καὶ τὸ “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ…”. Προσευχόμουν ὧρες ἐκεῖ στὸν πρίνο, μὲς στὰ λουλούδια τῆς ἀγράμπελης, πάνω στὸ σχινένιο κρεββάτι μου.
     Ἕνα βράδυ ποὺ σκαρφάλωσα στὸ κρεββάτι αὐτό, τὸ γεμάτο λουλούδια, ἔκανα τὴν προσευχή μου. Ἦταν νύκτα, μὲς στὴν ἐρημιά. Τὸ φεγγάρι ἔλουζε τὴν πλάση. Μὲ συνόδευαν τ’ ἀηδόνια, ποὺ μόλις εἶχαν ξυπνήσει καὶ κελαηδοῦσαν.

     Εἶπα πολλὰ ἀπ’ τὸ Ψαλτήρι καὶ κυρίως τὸ “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”. Σὲ μιὰ στιγμὴ σηκώθηκα ὄρθιος κι εἶπα νοερῶς τὸ ἀπόδειπνο.

     Τὴν ὥρα ποὺ ἄρχισα νὰ λέω τὴν εὐχὴ τῆς Παναγίας, ἔφτιαξα μία εἰκόνα νοερὴ τῆς Παναγίας: Πάνω σὲ ἕναν ὡραῖο, θεῖο καὶ ὑψηλὸ θρόνο ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος καὶ γύρω γύρω τὰ τάγματα τῶν ἀγγέλων, ἀρχαγγέλων, χερουβείμ, σεραφείμ, τῶν μαρτύρων, τῶν ἁγίων, τῶν προφητῶν.
     Μπροστὰ σ’ αὐτὸ τὸ μεγαλεῖο γονάτισα σὰν ἀνάξιος κι ἄρχισα νὰ λέω δυνατά:

     “Ἄσπιλε, ἀμόλυντε, ἄφθορε, ἄχραντε, ἁγνὴ Παρθένε, Θεόνυμφε Δέσποινα...”.

     Δέος, τρόμος μὲ κατέλαβε, ὅταν μία ἀκτίνα φωτεινή, ποὺ ἐρχόταν ἀπ’ τὴν Παναγία μας, χτυποῦσε τὸ κεφάλι μου, που εἶχα σκύψει ταπεινὰ ταπεινὰ γιὰ τὴ μεγάλη μου ἀναξιότητα...».


Ἦχος πλ. δ΄. Ὦ τοῦ παραδόξου θαύματος.
Πάτερ ἱερέ, Πορφύριε, * εὐκλείας θείας Χριστοῦ, * καὶ τῆς αἴγλης τῆς κρείττονος, * ὑπὲρ πᾶσαν ἔννοιαν, * ἀπολαύων ἐν δώμασι * τοῖς οὐρανίοις, * ἀπαύστως πρέσβευε * Χριστῷ, διδόναι * ἡμῖν μετάνοιαν, * καὶ πάσης ῥύεσθαι * συμφορᾶς τοὺς σπεύδοντας * σῇ ἀρωγῇ, * καὶ θερμὴν ἀντίληψιν, * ἐκδεχομένους σου.

ΑΓΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ 

Ο ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ (1906–1991)

※

[(1) Ἁγίου Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου: «Βίος καὶ Λόγοι»,

μέρος 1ο, κεφ. 4ο, σελ. 109–111,

ἔκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Χρυσοπηγῆς, Χανιά, Ὀκτώβριος 2009¹⁰·

(2) «Ἀκολουθία εἰς τὸν ἀρτίως ἐκλάμψαντα

πνευματέμφορον Πατέρα ἡμῶν Πορφύριον»,

ποίημα τοῦ Δρος Χαραλάμπους Μ. Μπούσια

(Μ. Ὑμνογράφου τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας),

προσόμοια τῶν Αἴνων τοῦ Ὄρθρου, δ΄ τροπάριο, σελ. 43,

ἔκδ. Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου 

Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος, Μήλεσι Ὠρωποῦ, 

ἐκδοτικὴ παραγωγὴ «Ἑπτάλοφος», Ἀθῆναι, Νοέμβριος 2003¹·

(3) Στὴν ὑπότιτλη φωτογραφία: πρωτότυπη ἁγιογραφικὴ σύνθεση

ἀπὸ τὸν ἐμπνευσμένο χρωστῆρα τοῦ Ξενοφῶντα Μπόκου.]

※

ΑΣ ΥΠΟΔΕΧΘΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΑΠΕΙΝΟ ΝΙΚΗΤΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

     «Απέχοντας από κάθε κακία, με “νηστεία δεκτή”, όπως λέει και ο Μέγας Βασίλειος, ας προσέλθουμε όλοι κατά την Αγία Ημέρα της Αναστάσεως, ανανεωμένοι, καθαροί και άξιοι να μεταλάβουμε τα Άγια Μυστήρια. Αφού πρώτα, βγούμε για να προϋπαντήσουμε τον Κύριό μας, και να υποδεχτούμε με βάγια και με κλαδιά ελιάς, Αυτόν, που (βλέπουμε τώρα να) μπαίνει (μέσα) στην Αγία Πόλη (Ιερουσαλήμ), καθισμένος επάνω στο γαϊδουράκι...

     Τί νόημα έχει, άραγε, το ότι Αυτός κάθισε επάνω στο γαϊδουράκι; Αυτό έγινε για να επαναφέρει ο “Λόγος” του Θεού και να υποτάξει στην Θεότητά Του την ψυχή του ανθρώπου που ξέπεσε στην κατάσταση της “αλογίας” της αμαρτίας, –όπως λέει ο προφήτης Δαυΐδ (Ψαλμ. μη' [48], 21)–, και ομοιώθηκε με τα άλογα ζώα.
     Και, τί σημαίνει να Τον προϋπαντήσουμε με βάγια και με κλαδιά ελιάς; Όταν επιτίθεται κανείς κατά του εχθρού του και γυρίζει πίσω στην πόλη νικητής, τότε, κάθε φίλος (οικείος και γνώριμός του), τον υποδέχεται με βάγια, όπως ακριβώς ταιριάζει (και αρμόζει) σε έναν νικητή. Γιατί, τα βάγια, είναι σύμβολο νίκης...
     Επίσης, όταν αδικείται κάποιος και θέλει να παρουσιαστεί μπροστά στον δικαστή, ζητώντας από αυτόν να εκδικάσει την υπόθεσή του, κρατάει κλαδιά ελιάς, φωνάζοντας και παρακαλώντας να ελεηθεί και να βοηθηθεί. Γιατί, η ελιά, είναι σύμβολο ελέους.  
     Γι’ αυτό και εμείς υποδεχόμαστε τον Δεσπότη μας Ιησού Χριστό, με βάγια μεν, επειδή Αυτός είναι ο Νικητής, –γιατί Αυτός νίκησε, για λογαριασμό μας, τον (αρχέγονο) εχθρό μας (τον διάβολο)–, με κλαδιά ελιάς δε, επειδή ζητάμε από Αυτόν έλεος, ώστε, όπως ακριβώς νίκησε Εκείνος, έτσι και εμείς, ζητάμε την βοήθειά Του για να νικήσουμε και να κρατήσουμε τα σύμβολα της δικής Του Νίκης...
     Αυτά τα σύμβολα εκπροσωπούν, όχι μόνον την Νίκη που Εκείνος κέρδισε για χάρη μας, αλλά και αυτήν που κερδίσαμε (ή, που θα κερδίσουμε) όλοι εμείς, με την βοήθειά Του και με τις ευχές όλων των Αγίων. Αμήν».

[Αββάς Δωρόθεος: «Έργα Ασκητικά», ΙΕ΄ Διδασκαλία («Για τις Άγιες Νηστείες»), σελ. 356–359, Εκδόσεις «Ετοιμασία», Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Β΄ έκδοση, Καρέα, 1983.]