Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

     Από τη 15η του Νοεμβρίου αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων, η δεύτερη σε αρχαιότητα και διάρκεια νηστεία της Εκκλησίας μας, μέσα στην οποία όλοι οι πιστοί χριστιανοί προετοιμάζονται πνευματικά, ψυχικά και σωματικά, με τη θεία Εξομολόγηση και τη θεία Κοινωνία, με την προσευχή καθώς και με κάθε ελεημοσύνη, αγαθοεργία και έργα αγάπης, για τη μεγάλη Δεσποτική εορτή των Χριστουγέννων.

     Η νηστεία αυτή, όπως προαναφέραμε, αρχίζει από την 15η Νοεμβρίου και λήγει την 24η Δεκεμβρίου, την παραμονή των Χριστουγέννων. Η δε παραμονή των Χριστουγέννων θεωρείται ημέρα ακόμη πιο έντονης νηστείας, διότι κατ’ αυτή την ημέρα τρώμε μόνον ξηρά τροφή και αλάδωτο.

     Σε όλη τη διάρκεια αυτής της νηστείας δεν καταλύουμε (δηλαδή δεν τρώμε) κρέας, γαλακτερά και αυγά. Αντίθετα, επιτρέπεται να καταλύουμε (επιτρέπεται δηλαδή να τρώμε) ψάρι όλες τις ημέρες –εκτός φυσικά από την Τετάρτη και την Παρασκευή– από την αρχή της νηστείας (από την 15η Νοεμβρίου) μέχρι και την 17η Δεκεμβρίου. Ψάρι καταλύουμε επίσης και κατά την ημέρα της Θεομητορικής εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου, οποιαδήποτε ημέρα κι αν αυτή πέσει. Όμως, από την 18η μέχρι και την 23η Δεκεμβρίου επιτρέπεται μόνο η κατάλυση οίνου και ελαίου.

     Επίσης, να επισημάνουμε ότι σε όλη αυτή τη σημαντική περίοδο νηστείας και προσευχής όλα ανεξαιρέτως τα Μνημόσυνά μας παύουν να είναι αρτύσιμα και είναι μόνον νηστίσιμα. Δεν γίνεται ιερολογηθεί Μνημόσυνο και δεν γίνεται να ευλογηθεί τράπεζα ή κέρασμα Μνημοσύνου, κατά το οποίο δεν παρατίθεται νηστίσιμη τροφή. Εάν θέλουμε να είμαστε απόλυτα συνεπείς προς την Ορθόδοξη Παράδοση, εάν θέλουμε να ωφεληθούν πραγματικά οι ψυχές των κεκοιμημένων μας και εάν θέλουμε να πάρουμε κι εμείς την ευλογία της Εκκλησίας μας, επιβάλλεται σε όλα γεύματα και σε όλα τα κεράσματα των Μνημοσύνων μας να προσφέρονται νηστίσιμες και όχι αρτύσιμες τροφές.

     Εννοείται πως, όλοι όσοι έχουν διεγνωσμένα θέματα υγείας και λαμβάνουν φάρμακα, όσοι βρίσκονται σε κατάσταση ασθένειας, ευπάθειας, αδυναμίας και κατάπτωσης, οικονομούνται (δηλαδή τακτοποιούνται) διαφορετικά, όσο αφορά την καθημερινή τους διατροφή, καθ’ όλη την περίοδο αυτής της νηστείας, αφού πρώτα βεβαίως απευθυνθούν στον Πνευματικό τους, τον ενημερώσουν για την κατάστασή τους και πάρουν την ανάλογη ευλογία από αυτόν.

     Όμως, μετά το πέρας της Χριστουγεννιάτικης θείας Λειτουργίας και για όλο το επόμενο εορταστικό Δωδεκαήμερο (δηλαδή μέχρι και την προπαραμονή των Θεοφανείων, 4 Ιανουαρίου), μπορούμε καταλύσουμε (να φάμε) ελεύθερα και κανονικά όλα τα αρτύσιμα φαγητά· δηλαδή έχουμε «κατάλυση εις πάντας».

     Καλό και ευλογημένο αγώνα και καλό στάδιο νηστείας!

Επιτρέπεται

η αναδημοσίευση αναρτήσεων

από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται

ως πηγή προέλευσης.

«ΒΙΟΣ ΑΝΕΟΡΤΑΣΤΟΣ, ΟΔΟΣ ΑΠΑΝΔΟΧΙΣΤΟΣ»!

«ΒΙΟΣ ΑΝΕΟΡΤΑΣΤΟΣ, ΟΔΟΣ ΑΠΑΝΔΟΧΙΣΤΟΣ»!

     Ξεστολίσατε το δέντρο; Μια αδιόρατη λύπη συνυφαίνεται στο άκεφο μάζεμα των στολιδιών κάθε τέτοια μέρα ή σε κάποια από τις επόμενες. Οι περιρρέοντες μύθοι που φεύγουν τώρα, αποσύρουν συνάμα και τα αποκούμπια της γοητείας τους. Τα φώτα σβήνουν, τα δέντρα αποσυναρμολογούνται και μαζεύονται ως συνήθως μέσα σε μια κούτα, κάπου σε μια γωνιά, μιας σιωπηλής αποθήκης. Και σ’ όλη αυτή την αναπόφευκτη τακτοποίηση αισθάνονται οι περισσότεροι σαν να πέφτει ταυτόχρονα, σιωπηλά και βαρύθυμα, η κοσμική αυλαία των γιορτών. «Του χρόνου πάλι»! Περάσανε δεκαετίες που ζούμε στο ακέραιο την αλλοτρίωση. Αλάργα από το ποθούμενο της πνευματικότητας, των ιερών βιωμάτων, όλα γίνονται απλά φαντασμαγορικά μα όχι ψυχοσωτήρια. Οι πιο ψυχότερπνες εορτές μας –αληθινές αποκαλύψεις πλουτισμού θεολογίας!– λες και παραδόθηκαν στον αστερισμό του εμπορίου, του καταναλωτισμού, της επίδειξης, μιας ανομολόγητης στολιδομανίας. Μήπως τάχα είναι βιτρίνα η καρδιά και η ζωή μας; Η αγάπη στράφηκε προς το «πάρε», προς αυτό δηλαδή που την ακυρώνει ανελέητα. Το «δώσε» έγινε σύνθημα για τους λίγους που θαυμάζουμε παροδικά και για τους πολλούς που δεν θα το πραγματώσουν ποτέ. Το πνεύμα μας προσχώρησε δυναμικά στη μάστιγα που κρύβεται επιμελώς: «Δωσ’ μου αγάπη, για να μην πεθάνω!». Ελάχιστοι θα νοήσουν και θα ψάξουν με λαχτάρα την πολύτιμη υγεία που συνεχώς απωθείται: «Δώσε αγάπη για να πεθάνεις ό,τι σε πεθαίνει, για να ζήσει επιτέλους η καρδιά σου!». Ένα ολόκληρο Δωδεκαήμερο πέρασε απνευστί και δίχως κανένα ή έστω κάποιο βαρυσήμαντο σκίρτημα βιώματος μέσα μας. Είναι πια υπέρτατη πραγματικότητα το εκλεκτό ψέμα μας. Αυταπάτες και αυταρέσκειες αναδύονται ακατάπαυστα μέσα από τα τόσα δώρα που δεν αποτελούν έκπληξη για την καρδιά, μόνο απαίτηση. Και η κρίση γιατί ήρθε; Για να στέκει εμπόδιο σ’ όλο αυτό; Οι πιο αναμενόμενοι τίτλοι τέλους πέφτουν τώρα πάνω σε μια βραχύχρονη χαρωπότητα. Το ξέραμε, το περιμέναμε, και δεν το ομολογούσαμε. Όποιος πάει λίγο να σοβαρευτεί, παίρνει άχαρο διαζύγιο με τη φιέστα της μάζας. Λένε ότι θα μείνει μόνος. Γιατί η ελευθερία μας να συγχέεται συνέχεια με την ιδιοτροπία και την απροσαρμοστικότητα; Βλέπετε; Να, που πάλι συγκρουόμαστε με τη λύπη. Μα, είναι αυτές σοβαρές προϋποθέσεις για έναν αυθεντικό εορτασμό της καρδιάς;

     Ο άνθρωπος του Θεού όμως, ο κάθε άνθρωπος της εγκάρδιας και ανυπόκριτης εν Χριστώ αγάπης, χαμογελά άτυφα και ειρηνικά στην εν λόγω διαδικασία. Οι εορτές γι’ αυτόν πολύ απλά συνεχίζονται –δεν γίνεται να μη συνεχιστούν!–, γιατί όπως λέει κι ο ιερός Χρυσόστομος, «βίος ανεόρταστος, οδός απανδόχιστος» («Ζωή δίχως γιορτή και χαρά, μοιάζει με δρόμο μακρινό και κουραστικό, όπου δεν έχει κανένα πανδοχείο και κανένα στέκι κάπου να σταθείς και να ξεκουραστείς»). Πόσο δεν μας αφήνει η Χάρη Του να βρεθούμε αστόλιστοι πνευματικά, άχαροι και βλοσυροί, «μη έχοντες ένδυμα γάμου»! Μόνο με την αγάπη –την αγάπη του Χριστού!– εορτάζουμε ολοχρονίς και υπέρχρονα· μόνο με τη χαρά και τη δύναμή της μπορούμε να είμαστε κάθε μέρα και στιγμή στολισμένοι, χαρούμενοι, πρόσχαροι, κραταιοί, όμορφοι και ωραίοι. Γι’ αυτό τσάμπα λυπάστε ορισμένοι. Απλά κοιτάξτε δείτε –και είθε κάποτε να δείτε!– πού, κατά πού, πώς, και ποια πραγματικά είναι η Εορτή…

π. Δαμιανός

Επιτρέπεται

η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων

από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται

απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.

 

ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ 

ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

     Μετά από τριάντα έτη κρυπτού και αφανούς βίου, έχοντας διανύσει όλα τα στάδια ενός κοινού ανθρώπου και έχοντας δώσει με τη διαγωγή Του το πρότυπο της ταπείνωσης, της υπακοής στους γονείς και της υποταγής στον Νόμο, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός εγκαινίασε το δημόσιο κήρυγμα και την πορεία που θα Τον οδηγούσε ως το Πάθος, με μία τρανή αποκάλυψη της Θεότητάς Του. Ο Πατήρ και το Άγιον Πνεύμα έδωσαν μαρτυρία ότι ο Ιησούς Χριστός είναι αληθώς ο Μονογενής Υιός του Θεού, ομοούσιος τω Πατρί, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Λόγος που έγινε σαρξ για τη δική μας σωτηρία, ο Σωτήρας που ανήγγειλαν οι Προφήτες και ότι στο Πρόσωπό Του η Θεότητα ενώθηκε ασύγχυτα με την ανθρώπινη φύση μας, κάνοντάς την να λάμπει από τη δόξα Του. Γι’ αυτό τον λόγο η εορτή του Βαπτίσματος του Χριστού ονομάσθηκε «Επιφάνεια» ή «Θεοφάνεια»: δηλαδή φανέρωση της Θεότητας του Χριστού και πρώτη σαφής αποκάλυψη του Μυστηρίου της Αγίας Τριάδος.

     Από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας, ο Χριστός ήλθε τότε στην Ιουδαία, στις όχθες του Ιορδάνη, πιο συγκεκριμένα στη Βηθανία (ή Βηθαβαρά), επτά με οκτώ χιλιόμετρα από τη Νεκρά Θάλασσα (βλ. Ιωάν. 1, 28). Εκεί συνήθιζε να κηρύττει ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής και Πρόδρομος, αφού προετοιμάσθηκε κι αυτός επί τριάντα χρόνια στην έρημο, με άσκηση, με αποκοπή του σαρκικού φρονήματος και με πύρινη και καθαρή προσευχή· καλούσε τους Εβραίους να μετανοήσουν και βάπτιζε στα ύδατα του ποταμού το πλήθος κόσμου που προσέρχονταν εξαιτίας της φήμης του Τιμίου Προδρόμου ως δικαίου και μεγάλου Προφήτη του Θεού. Ανώτερο από τους καθαρμούς και το τελετουργικό λουτρό που υποδείκνυε ο Νόμος για την κάθαρση των ρύπων του σώματος (Λευ. 15), το βάπτισμα του Ιωάννη δεν χορηγούσε παρ’ όλ’ αυτά άφεση των αμαρτιών –αυτή θα την εξασφάλιζε ο Σταυρός και η θυσία του Χριστού–, καταδίκαζε όμως την ανόσια διαγωγή των Εβραίων και τις παρανομίες τους, υπενθυμίζοντας ότι πλησιάζει για όλους η Ημέρα της Κρίσεως: «ο ανώτερος από όλους τους ανθρώπους που έχουν ποτέ γεννηθεί» (Ματθ. 11, 11), τους οδηγούσε τώρα στη συνειδητοποίηση των αμαρτημάτων τους και στον πόθο της μετανοίας και προετοίμαζε τις καρδιές ώστε να αναζητήσουν Εκείνον, του Οποίου είχε ταχθεί Πρόδρομος. «Εγώ σας βαπτίζω στο νερό για να μετανοήσετε. Αυτός που είναι πίσω μου κι έρχεται σε λίγο, είναι πιο ισχυρός από μένα· Αυτού τα υποδήματα, εγώ δεν είμαι ικανός ούτε να τα κρατήσω. Αυτός, λοιπόν, θα σας βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα και με το νερό» (Ματθ. 3, 11-12· Λουκ. 3, 16· Μάρκ. 1, 8).

     Μέσα στο πλήθος που προσέρχονταν για να εξομολογηθούν τα αμαρτήματά τους και να βαπτισθούν στα ύδατα, ο Χριστός προχώρησε προς τον Ιωάννη και του ζήτησε να βαπτισθεί. Μέσα στην άπειρη φιλανθρωπία Του ο Υιός του Θεού δεν αρκέσθηκε να ενδυθεί το θνητό μας σαρκίο αλλά Εκείνος, ο Αθώος, ο Αμνός του Θεού ο άμωμος, προσέλαβε ακόμη και την κατάσταση του αμαρτωλού. Ο Ιωάννης που, ήδη από την κοιλιά της μητέρας του, Τον είχε αναγνωρίσει ως Μεσσία αναπηδώντας από χαρά (Λουκ. 1, 41), άρχισε να τρέμει από φρίκη ενώπιον τέτοιου τολμήματος: Πώς ο δούλος θα αποτολμούσε να καθάρει στο ύδωρ τον Βασιλέα του Σύμπαντος; Πώς το δημιούργημα, ο πηλός, θα τολμούσε να πλησιάσει τον εσαρκωθέντα Λόγο χωρίς φόβο ότι η Θεότητα θα τον κατακαύσει, όπως η φωτιά το ξερό χόρτο; Ο Μωυσής και οι μέγιστοι των Προφητών δεν Τον είχαν αντικρίσει παρά μόνον από μακριά (Εξ. 33, 20-23) ή υπό μορφή σχημάτων και συμβόλων. Πώς θα τολμούσε να θέσει τη χείρα του επάνω στη σκυμμένη κεφαλή του Δημιουργού του, για να τη βυθίσει στα ύδατα; Ο Χριστός όμως του είπε: «Ας τ’ αφήσουμε τώρα αυτά, γιατί πρέπει να εκπληρώσουμε κι οι δυο μας ό,τι προβλέπει το σχέδιο του Θεού» (Ματθ. 3, 15).

     Όπως την παραμονή του Πάθους Του ο Χριστός διέταξε τον Πέτρο να Τον αφήσει να του πλύνει τα πόδια (βλ. Ιωάν. 13, 6-9), έτσι και σήμερα ο Κύριος απωθεί τον ανθρώπινο φόβο του δούλου Του, που στέκει έντρομος ενώπιον μιας τέτοιας κενώσεως της Θεότητος, και αναγγέλλει ότι με την Ενανθρώπισή Του ήλθε όχι μόνον για να πληρώσει τις εντολές του Νόμου, αλλά για να εγκαινιάσει νέα και τελειότερη δικαιοσύνη: εκείνην της ταπείνωσης, της εκούσιας θυσίας και της αγάπης. Ο Ιωάννης, εκπρόσωπος της Παλαιάς Διαθήκης, υποτάσσεται στην εντολή του Κυρίου και καθίσταται αυτός που υπούργησε την πράξη και τον τρόπο εγκαινιασμού της Καινής Διαθήκης.

     Καθαρός και αθώος από κάθε αμαρτία και, κατά συνέπεια, από την αισχύνη που κυρίευσε τον Αδάμ (βλ. Γεν. 3, 7-11), ο Χριστός, ο νέος Αδάμ, κατήλθε γυμνός στον «υδατόστρωτο τάφο» (Ειρμός α΄ ωδής του Ιαμβικού Κανόνος των Θεοφανείων), σημαίνοντας έτσι την προσεχή κάθοδό Του στα σκοτάδια του Άδη και την τριήμερη παραμονή Του εντός του μνήματος. Βυθίζεται στα ύδατα και, κατά τις προρρήσεις των Προφητών, συντρίβει τη δύναμη του Σατανά που είχε αποτραβηχθεί στα πιο αθέατα βάθη τους (Ψαλμ. 73, 13) και αναδύεται από εκεί νικητής, αναγγέλλοντας έτσι την Ανάστασή Του την τρίτη ημέρα και την ανόρθωση του ανθρωπίνου γένους, αφού αυτό αποπλυθεί και καθαριστεί από την πολυποίκιλη αμαρτία. Οι ουρανοί, κλειστοί μετά την πτώση των Πρωτοπλάστων, ανοίχθηκαν τότε άνωθεν Αυτού και η φωνή του Πατρός από ψηλά μαρτύρησε: «Αυτός είναι ο αγαπημένος Υιός Μου, Αυτός είναι ο εκλεκτός Μου!» (Ματθ. 3, 17). Το Άγιο Πνεύμα συνένευσε με τη δική Του μαρτυρία, επιφοιτώντας εν είδει λευκής περιστεράς –συμβόλου ειρήνης, πραότητας και συμφιλίωσης Θεού και ανθρώπων (Γέν. 8)–, και κατέδειξε, ως «θείος δάκτυλος», ότι αυτός ο γυμνός άνθρωπος ήταν ο σαρκωθείς Μονογενής Υιός του Πατρός, και ότι Αυτός και όχι ο Ιωάννης, όπως νόμιζαν πολλοί Εβραίοι, ήταν ο αναμενόμενος Μεσσίας. Με το βάπτισμά Του στον Ιορδάνη, ο Χριστός προανήγγελλε ότι θα λυτρώσει την ανθρωπότητα από το θάνατο και θα την οδηγήσει στην επίγνωση της Αγίας Τριάδος διά του θανάτου και της Αναστάσεώς Του.

     Πολλές φορές στο παρελθόν ο Θεός είχε αποκαλυφθεί με θαύματα και σημεία, σε ενύπνια και οράσεις, διαμέσου των Αγγέλων, με εμπνευσμένα μηνύματα προς τους Προφήτες ή διαμέσου θαυματουργικών παρεμβάσεων στην ιστορία του Ισραήλ, για να παιδαγωγήσει, να τιμωρήσει ή να παρηγορήσει τον ατίθασο λαό Του που έκλινε διαρκώς προς την ειδωλολατρία και την πολυθεΐα. Γι’ αυτό ακριβώς φανέρωνε τότε με σθένος την ενότητά Του. «Εγώ είμαι Αυτός που υπάρχει», είπε στον Μωυσή στην άφλεκτη βάτο (Έξ. 3, 14). Και όταν αποκαλύφθηκε στη φωτιά στο όρος Σινά είπε: «Άκουε Ισραήλ· Ένας είναι ο Κύριος και ο Θεός σας. Ν’ αγαπήσεις τον Κύριο και Θεό σου με όλη την καρδιά σου, με όλη τη ψυχή σου και με όλη τη δύναμή σου!» (Λευ. 6, 4· Ματθ. 22, 37). Σήμερα όμως, ο Πατήρ και το Άγιο Πνεύμα συμμαρτυρούν επιβεβαιώνοντας ότι αυτός ο άνθρωπος που ανέρχεται από τα ύδατα είναι ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού, ο Οποίος με την Ενσάρκωσή Του, μας αποκάλυψε τη δόξα του Θεού και μας κατέστησε γνωστό ότι η μία και μόνη φύση του Θεού μετέχεται αρρήτως, χωρίς ωστόσο να διαιρείται στον Πατέρα, στον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Θεός ο Πατήρ, Θεός ο Υιός, Θεός και το Άγιο Πνεύμα: όχι τρεις θεοί, αλλά τρία Πρόσωπα (υποστάσεις) σε μία φύση (ουσία). Τρεις ήλιοι ή τρεις φωστήρες, διαφανείς ο ένας προς τον άλλον, που ενώνονται πλήρως αλλά καθόλου δεν συγχέονται μέσα στο ενιαίο φως τους. Μυστήριο μυστηρίων, ασύλληπτο για την ανθρώπινη διάνοια και τη θεωρία των Αγγέλων, το οποίο ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, με το Βάπτισμά Του στον Ιορδάνη ποταμό και επίσης με το «βάπτισμά» Του στον εκούσιο θάνατο, όχι μόνο μας το γνώρισε εξωτερικά, αλλά μας έκανε κοινωνούς Του. «Και ο Λόγος έγινε άνθρωπος κι έστησε τη σκηνή Του ανάμεσά μας· κι εμείς είδαμε τη θεϊκή Του δόξα, εκείνη τη δόξα που ο Μοναχογιός την έχει απ’ τον Πατέρα, κι ήρθε γεμάτος χάρη θεϊκή και αλήθεια για μας» (Ιωάν. 1, 14). Με την ανάβασή Του προς τον Θεό, μετά την εκ νεκρών Ανάστασή Του, για να καθίσει με το σώμα Του στα δεξιά του Πατρός, ο Σωτήρας μας, ανοίγει οριστικά τους ουρανούς στην ανθρώπινη φύση και την καθιστά ικανή πλέον να συμμετέχει, διά της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, στην κοινή και αιώνια δόξα και στο κοινό και αιώνιο φως της Αγίας Τριάδος. Ορισμένοι αναφέρουν ότι η λάμψη αυτή της δόξης του Θεού, αυτό το φως το φαεινότερο από κάθε φως του κόσμου, έγινε αισθητό ακριβώς τη στιγμή του Βαπτίσματος του Χριστού, όπως και την ημέρα της θείας Μεταμορφώσεως στο όρος Θαβώρ [6 Αυγ.], διότι το απαστράπτον φως της θεωμένης ανθρώπινης φύσης του Χριστού είναι εκείνο που μας χειραγωγεί στο φως της Αγίας Τριάδος.

     Μας λέει το Β΄ τροπάριο της Δ΄ ωδής του Ιαμβικού Κανόνος των Θεοφανείων:

     «Πεμθεὶς ὁ Πατρὸς παμφαέστατος Λόγος,

     Νυκτὸς διῶσαι τὴν καχέσπερον σχέσιν,

     Ἔκριζον ἥκεις, καὶ βροτῶν ἁμαρτίας,

     Υἷας συνελκῦσαί τε τῇ σῇ Βαπτίσει,

     Μάκαρ φαεινούς, ἐκ ῥοῶν Ἰορδάνου».

    

     Με απλά λόγια:

     «Σταλμένος, φωτεινότατε Λόγε από τον Ουράνιο Πατέρα, για να απωθήσεις και να απομακρύνεις τη σκοτεινή κατάσταση του ανθρώπου, ήρθες, Κύριε, για να ξεριζώσεις πέρα για πέρα και την αμαρτία του. Και ακόμη, για να τους τραβήξεις κοντά Σου ως υιούς κατά Χάρη του Θεού και, με τη δική Σου Βάπτιση, να τους μεταβάλεις σε φωτεινούς ανθρώπους με τα νερά του Ιορδάνη, μέσα στα οποία βαπτίσθηκες κι Εσύ ο Ίδιος».

     Για τον λόγο αυτόν άλλωστε, η εορτή των Θεοφανείων ονομάζεται και εορτή των Φώτων. Η πρώτη αυτή αποκάλυψη του Θεού ως Τριάδος (Τρι-ενότης) αποτελεί επίσης αποκάλυψη της ύπατης κλήσεως του ανθρώπου, που καλείται να γίνει θέσει υιός Θεού, χρισμένος «χριστός» του Αγίου Πνεύματος και μέτοχος του Τριαδικού Φωτός διά της συσσωματώσεώς του εν Χριστώ στο μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος, που καθιερώνεται τη σημερινή ημέρα.

     Ο Θεός είχε αναγγείλει εκ των προτέρων στον Ιωάννη ότι το βάπτισμα της μετανοίας θα λάβει τέλος την ημέρα της Βάπτισης του Χριστού: «Όταν δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει σ’ Αυτόν και να μένει επάνω Του, να γνωρίζεις ότι Αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο» (Ιωάν. 1, 33). Το βάπτισμα του Ιωάννη τελειώνει επομένως αυτή την ημέρα για να δώσει τη θέση του στο βάπτισμα που θα τελούν οι Απόστολοι «στο όνομα του Ιησού Χριστού (Πράξ. 2, 38) και το οποίο εφεξής έχει τη δύναμη να συγχωρεί τις αμαρτίες και να χαρίζει το Άγιο Πνεύμα. Βυθιζόμενοι μέσα στα ύδατα, που με την προσευχή της Εκκλησίας ταυτίζονται με τα ύδατα του Ιορδάνη, οι νεοφώτιστοι εισέρχονται στην Εκκλησία με τον ίδιο τρόπο που ο Κύριος εγκαινίασε τον δημόσιο βίο Του· επιπλέον, μιμούμενοι τον θάνατό Του και την κάθοδό Του στον τάφο, οι νεοφώτιστοι γίνονται μέτοχοι στην Ανάστασή Του, ενδύονται τον Χριστό (Γαλ. 3, 27) και μυούνται σε αυτή τη νέα βιοτή στο φως του Αγίου Πνεύματος: «Το βάπτισμα στο όνομα του Χριστού σημαίνει συμμετοχή στο θάνατο και στην ταφή Του. Κι όπως ο Πατέρας Θεός με τη δύναμή Του ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς, το ίδιο κι εμείς μπορούμε να ζήσουμε και να ακολουθήσουμε μια νέα ζωή» (Ρωμ. 6, 3-4). Ο Μωυσής, προτύπωση του Χριστού, έσχισε στα δύο τα νερά της Ερυθράς Θαλάσσης, κτυπώντας τα με το ραβδί του, σχηματίζοντας σταυρό· και όταν όλος ο λαός του τη διέσχισε χωρίς να βραχεί, επανέφερε τα νερά στη φυσική τους κατάσταση κατακαλύπτοντας τον Φαραώ και τον στρατό του (Έξ. 14). Κατά παρόμοιο τρόπο, όταν ο Χριστός κατήλθε στα νερά του Ιορδάνη, αυτά δεν μπόρεσαν να αντέξουν το πυρ της Θεότητος και, σύμφωνα με τις προφητείες, «ο Ιορδάνης στράφηκε προς τα πίσω» (Ψαλμ. 113, 3): ανέτρεψαν δηλαδή τους νόμους της φύσης, της μολυσμένης από το αμάρτημα του Αδάμ. Φορείς θανάτου και φθοράς, κατοικητήρια πνευμάτων ακαθάρτων, τα ύδατα μετά την κάθοδο σε αυτά του Ηλίου της Δικαιοσύνης, καθίστανται φορείς φωτός και καθαγιασμένα μέσα καθάρσεως των ανθρώπινων αμαρτημάτων. Επ’ αυτού ας δούμε και ας προσέξουμε το προφητικό θαύμα του γλυκασμού των πικρών υδάτων της Μερράς από τον Μωυσή, ρίχνοντας μέσα σε αυτά ένα κομμάτι ξύλο, το οποίο αποτελεί σύμβολο του Σταυρού (βλ. Έξ. 15).

     Ανελκύοντας από τα ύδατα την ανθρώπινη φύση που πορευόταν στη σκιά του θανάτου, και οδηγώντας την στην επίγνωση του Τριαδικού Φωτός, ο Κύριος ανατρέπει σήμερα και μεταμορφώνει ριζικά τους νόμους του αισθητού κόσμου και του σύμπαντος. Όπως το είχαν προαναγγείλει οι Προφήτες, αφού πρώτα αναπλασθεί και διαποτισθεί από το μυστηριακό Φως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο κόσμος ο αισθητός που συμβολίζει ο Ιορδάνης ποταμός, καθίσταται μέτοχος της σωτηρίας και της χαράς της ανθρωπότητας που ανακαινίζεται από το Άγιο Πνεύμα: «Ας χαίρεται η έρημος κι ο τόπος ο ξερός του Ιορδάνου· η χέρσα γη τώρα ας αγάλλεται κι ως κρίνο ας λουλουδιάζει· άνθη ας την πλημμυρίζουνε, φαιδρά ας πανηγυρίζει και της χαράς ν’ ακούγεται ο γιορταστικός αχός· τότε που ο λαός Μου θ’ αντικρίσει τη δόξα και το μεγαλείο του Θεού… Χαρούμενοι, πορευθείτε ν’ αντλήσετε νερό απ’ τις πηγές της σωτηρίας· κι εκείνη τη Μέρα θα πείτε: “Ανυμνείστε τον Κύριο! Φωνάξτε και βοήστε σ’ όλους δυνατά το ποιος είναι ο Θεός μας! Φανερώστε στα έθνη τα ένδοξα σημεία Του και να θυμάστε πάντα πόσο υψώθηκε και πόσο μεγαλύνθηκε τ’ Όνομά Του!”» (Ησ. 35, 1-2· Ησ. 12, 3-4).

     

     Μας λέει το σύντομο αλλά πάνυ ωραίο Δοξαστικό (του Βύζαντος) του Μεγάλου Εσπερινού της Εορτής:

     «Ὑπέκλινας κάραν τῷ Προδρόμῳ,

     συνέθλασας κάρας τῶν δρακόντων,

     ἐπέστης ἐν τοῖς ῥείθροις,

     ἐφώτισας τὰ σύμπαντα,

     τοῦ δοξάζειν σε Σωτήρ,

     τὸν φωτισμὸν τῶν ψυχῶν ἡμῶν».

     Με απλά λόγια:

     «Έσκυψες το κεφάλι Σου στον Πρόδρομο για να βαπτισθείς και σύντριψες τα κεφάλια των δρακόντων· ήρθες και μπήκες μέσα στα ρείθρα του Ιορδάνη ποταμού και φώτισες τα σύμπαντα, για να Σε δοξάζουμε όλοι, Σωτήρα μας, Εσένα, που είσαι ο φωτισμός των ψυχών μας».

     Το νερό που αγιάζεται πριν από κάθε βάπτιση, την ημέρα των Θεοφανείων και σε πολλές άλλες περιστάσεις, με τον Σταυρό και την επίκληση του Αγίου Πνεύματος γίνεται «ζωντανό νερό» (Ιωάν. 4, 10), λουτρό παλιγγενεσίας και αποκτά θεία δύναμη ιαματική και καθαρτική ψυχών και σωμάτων. Το αγιασμένο ύδωρ έτσι γίνεται φορέας της δύναμης της Απολυτρώσεως, της χάριτος του Χριστού, της ευλογίας του Ιορδάνη, είναι «πηγή αφθαρσίας, δώρο αγιασμού, αποδεσμευτικό από τα αμαρτήματα, αλεξιτήριο νοσημάτων, ολέθριο για τους δαίμονες, απρόσιτο για όλες τις δυνάμεις του πειρασμού που εναντιώνονται σ’ εμάς, γεμάτο από αγγελική ισχύ» (Αγ. Σωφρονίου, Ευχή του Μεγάλου Αγιασμού). Γι’ αυτό, αφού ραντισθούν με αυτό οι πιστοί μέσα στην Εκκλησία, πίνουν κατόπιν τον Αγιασμό και γεμίζουν φιαλίδια για να ραντίσουν σπίτια, αγρούς, χώρους και αντικείμενα της καθημερινής τους ζωής μόνον κατά την ημέρα των Θεοφανείων. Τον υπόλοιπο χρόνο οι πιστοί μπορούν να πίνουν Μεγάλο Αγιασμό, νήστες, σε περίπτωση ασθενείας ή όταν δεν μπορούν να κοινωνήσουν. Ο δε Μικρός Αγιασμός που γίνεται ως συνήθως στην αρχή κάθε μηνός, είναι λιγότερο επίσημος και ραντίζεται σε κάθε περίπτωση. Παραμένοντας θαυματουργικά άφθαρτο για μήνες και για χρόνια ακόμη ο Αγιασμός των Θεοφανείων, μπορεί επομένως να χρησιμοποιηθεί σε κάθε περίσταση για να φέρει σε πέρας την ανακαίνιση και τον αγιασμό του κόσμου και να καταστήσει ολόκληρη τη ζωή των χριστιανών μια ατελεύτητη προσωπική και ετεροπροσωπική Θεοφάνεια μέσα στην αποκάλυψη του φωτός της θείας Δόξης.

※

[ Ιερομονάχου

Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου:

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας».

Τόμ. 5ος (Ιανουάριος),

σελ. 69–74.

Διασκευή από τα Γαλλικά:

Σωτήρης Γουνελάς.

Εκδόσεις «Ίνδικτος».

Αθήναι, Ιούνιος 2014².

Επιμέλεια ανάρτησης:

π. Δαμιανός. ]

※

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.

«ΑΣΕ ΝΑ ΦΙΛΗΣΟΥΝ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟ!»

«ΑΣΕ ΝΑ ΦΙΛΗΣΟΥΝ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟ!»

     Παλαιά συνηθίζαμε, κατά την εορτή των Θεοφανείων, ν’ αγιάζομε τα σπίτια. Κάποια χρονιά επήγα κι εγώ κι άγιαζα. Χτυπούσα τις πόρτες των διαμερισμάτων, μου ανοίγανε κι έμπαινα μέσα ψάλλοντας: «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε…» (το Απολυτίκιο των Θεοφανείων). Όπως πήγα στην οδό Μαιζώνος, βλέπω μία σιδερένια πόρτα. Ανοίγω, μπαίνω μέσα στην αυλή, που ήταν γεμάτη από μανταρινιές, πορτοκαλιές, λεμονιές, και προχωρώ στη σκάλα. Ήταν μία σκάλα εξωτερική, που ανέβαινε πάνω και κάτω είχε υπόγειο. Ανέβηκα τη σκάλα, χτυπάω την πόρτα και παρουσιάζεται μία κυρία. Αφού μου άνοιξε, εγώ άρχισα κατά τη συνήθειά μου το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου, Κύριε…». Με σταματάει απότομα. Εν τω μεταξύ με ακούσανε και δεξιά κι αριστερά στο διάδρομο βγαίνανε κοπέλες απ’ τα δωμάτια. «Κατάλαβα, έπεσα σε οίκο ανοχής», είπα μέσα μου. Η γυναίκα μπήκε μπροστά μου να μ’ εμποδίσει.

     –Να φύγεις, μου λέει. Δεν κάνει αυτές να φιλήσουν το Σταυρό. Να φιλήσω εγώ το Σταυρό και να φύγεις, σε παρακαλώ.

     Εγώ τώρα πήρα σοβαρό κι επιτιμητικό ύφος και της λέω:

     –Εγώ δεν μπορώ να φύγω! Εγώ είμαι παπάς, δεν μπορώ να φύγω! Ήλθα εδώ ν’ αγιάσω.

     –Ναι, αλλά δεν κάνει να φιλήσουν το Σταυρό αυτές.

     –Μα δεν ξέρομε αν κάνει να φιλήσουν το Σταυρό αυτές ή εσύ. Διότι αν με ρωτήσει ο Θεός και ζητήσει να Του πω ποιος κάνει να φιλήσει το Σταυρό, οι κοπέλες ή εσύ, μπορεί να έλεγα: «Οι κοπέλες κάνει να τον φιλήσουν και όχι εσύ. Οι ψυχές τους είναι πιο καλές από τη δική σου».

     Εκείνη τη στιγμή κοκκίνισε λίγο. Της λέω λοιπόν:

     –Άσε τα κορίτσια να φιλήσουν το Σταυρό.

     Τους έκανα νόημα να πλησιάσουν. Εγώ πιο μελωδικά από πρώτα έψαλλα το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε…», διότι είχα μία χαρά μέσα μου, που ο Θεός οικονόμησε τα πράγματα να πάω και σ’ αυτές τις ψυχές.

     Φιλήσανε όλες το Σταυρό. Ήταν όλες περιποιημένες, με τις πολύχρωμες φούστες κ.λπ. Και τους είπα:

     –Παιδιά μου, χρόνια πολλά. Ο Θεός μάς αγαπάει όλους. Είναι πολύ καλός και «βρέχει επί δικαίους και αδίκους» (Ματθ. 5, 45). Όλοι Τον έχουμε Πατέρα και για όλους μας ενδιαφέρεται ο Θεός. Μόνο να φροντίσομε να Τον γνωρίσομε και να Τον αγαπήσομε κι εμείς και να γίνομε καλοί. Να Τον αγαπήσετε και θα δείτε πόσο ευτυχισμένες θα είστε.

     Κοιτάζανε απορημένες. Κάτι πήρε η ψυχούλα τους η ταλαιπωρημένη.

     –Χάρηκα, τους λέω τέλος, που μ’ αξίωσε ο Θεός να έλθω σήμερα να σας αγιάσω. Χρόνια πολλά!

     –Χρόνια πολλά, είπαν κι εκείνες κι έφυγα.

ΑΓΙΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ

(1906–1991)

※

[ Αγίου Γέροντος Πορφυρίου

Καυσοκαλυβίτου:

«Βίος και Λόγοι»·

Μέρος 1ο, κεφ. 4ο,

σελ. 145–147.

Έκδοση Ιερά Μονή Χρυσοπηγής,

Χανιά, Οκτώβριος 2009¹⁰.

Επιμέλεια ανάρτησης:

π. Δαμιανός. ]

※

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΓΙΑΣΜΟΣ

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΓΙΑΣΜΟΣ

Οι πιο συχνές ερωτήσεις γι’ αυτόν

και οι πιο απλές απαντήσεις

   1)  Γιατί λέγεται «Μεγάλος Αγιασμός»;

   Γιατί τελείται, με τη χρήση πολύ ειδικών και εκτενών ευχών, κατά την παραμονή και ανήμερα την ημέρα των Φώτων και φέρει μέσα στο υλικό στοιχείο του αγιασμένου ύδατος τη σφραγίδα της χάριτος της Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων, κατά την οποία όλος ο Ορθόδοξος Χριστιανικός κόσμος εορτάζει το γεγονός αλλά και την αιώνια σωτηριολογική σημασία της Βάπτισης του Σωτήρος Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό, με τη συμβολή του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Ας γνωρίζουμε όλοι ότι, ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται κάθε φορά που τελείται το Μυστήριο της Ορθόδοξης Βαπτίσεως. Δεν μπορούμε να βαπτίσουμε νήπιο, εάν πρώτα δεν τελέσουμε τον Μεγάλο Αγιασμό στο νερό της κολυμβήθρας.

   2)  Υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στον Αγιασμό που τελείται την παραμονή της εορτής και στον Αγιασμό που τελείται ανήμερα, κατά την ημέρα των Φώτων;

   Όχι, καμία. Και οι δύο Αγιασμοί είναι το ίδιο, είναι ίδιοι. Είναι και οι δύο το ίδιο «μεγάλοι», γιατί μεγάλες και «αιδέσιμες» είναι οι μέρες, μεγάλες οι ευχές, μεγάλες και οι ακολουθίες μέσα στις οποίες τελούνται. «Μέγας Αγιασμός», ο αγιασμός της παραμονής – «Μέγας Αγιασμός» και ο αγιασμός της εορτής, ανήμερα. Ο ένας Αγιασμός, αυτός της παραμονής, συμβολίζει τον Τίμιο Πρόδρομο και Βαπτιστή Ιωάννη και ο άλλος Αγιασμός, αυτός της κύριας εορτής ανήμερα, τον Βαπτισθέντα Χριστό.

   3)  Μπορούμε να πιούμε τον Μέγα Αγιασμό ή υπάρχει κάτι που να μας εμποδίζει σε αυτό;

   Ναι, μπορούμε όλοι οι Ορθόδοξοι να πιούμε τον Μέγα Αγιασμό, αλλά με την εξής βασική προϋπόθεση: να έχουμε πρώτα νηστεύσει, μια ημέρα πριν. Χωρίς να προηγηθεί νηστεία από μέρους μας, δεν επιτρέπεται να πίνουμε Μέγα Αγιασμό. Εξαίρεση σε αυτό υπάρχει μόνο σε ανθρώπους που κινδυνεύουν άμεσα είτε από ασθένεια είτε από όποια άλλη κατεπείγουσα περίσταση και ανάγκη.

   4)  Εμείς, τελικά, ποιον Αγιασμό πρέπει να πιούμε: τον Αγιασμό της παραμονής ή τον Αγιασμό της κύριας εορτής ανήμερα;

   Πίνουμε τον Μέγα Αγιασμό της κύριας ημέρας της εορτής των Θεοφανείων, αφού πρώτα βεβαίως έχουμε νηστεύσει, όπως κελεύει και ορίζει το νηστειοδρόμιο της Εκκλησίας μας, σύμφωνα με το οποίο πάντα την παραμονή των Θεοφανείων όλοι οι Ορθόδοξοι πιστοί νηστεύουν ολοήμερα και αυστηρά. Και μόνο εάν η παραμονή των Θεοφανείων «πέσει» το Σάββατο ή την Κυριακή, τότε καταλύουμε λαδερό φαγητό. Είθισται, εκ παραδόσεως, ο Μέγας Αγιασμός της παραμονής να προορίζεται για τον «φωτισμό» των σπιτιών, των κήπων και των χωραφιών μας.

   5)  Ο Μέγας Αγιασμός είναι θεία Κοινωνία; Είναι σαν τη θεία Μετάληψη; Ενέχει τη θέση των αχράντων Μυστηρίων;

   Όχι. Ο Μέγας Αγιασμός είναι αυτό που λέει και η ονομασία του: «Μέγας Αγιασμός» και αυτό μόνο. Δεν φέρει καμία συνταύτιση και δεν δικαιολογείται η σύγχυσή του με τη θεία Κοινωνία· ούτε μπορεί ποτέ να την αντικαταστήσει ή να την υποκαταστήσει, διότι ανώτερο από το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μας δεν υπάρχει ποτέ για κανέναν, για τίποτα και για κανέναν λόγο. Ο Μέγας Αγιασμός δίδεται σε κατάκοιτους, κλινήρεις και ανήμπορους ασθενείς· σε ανθρώπους που, εκ των περιστάσεων, δεν μπορούν να κοινωνήσουν και, έτσι, λαμβάνουν τη χάρη του Αγιασμού αντί της παντελείας χάριτος της θείας Κοινωνίας. Ο Μέγας Αγιασμός, επίσης, δίδεται σε όσους έχουν κάποιο κώλυμα ή επιτίμιο από τον Πνευματικό τους και αδυνατούν κανονικά να μεταλάβουν.

   6)  Ποια είναι η ακριβής σειρά της μετάληψης; Πρώτα ο Αγιασμός και μετά η θεία Κοινωνία; Πρώτα το αντίδωρο και μετά ο Αγιασμός;

   Η σειρά μετάληψης είναι η εξής: (1) Για όσους πρόκειται να κοινωνήσουν την ημέρα των Θεοφανείων, αυτοί πρώτα θα μεταλάβουν, μετά θα πιουν Μέγα Αγιασμό, και μετά θα πάρουν το αντίδωρο. (2) Για όσους δεν θα κοινωνήσουν την ημέρα των Θεοφανείων, αυτοί πρώτα θα πιουν Μέγα Αγιασμό, και μετά θα πάρουν το αντίδωρο. Οπωσδήποτε όμως, και οι μεν και οι δε, για να κοινωνήσουν ή για να πιουν Μέγα Αγιασμό και για να πάρουν, στο τέλος, και το αντίδωρο, θα πρέπει πρώτα όλοι ανεξαιρέτως να έχουν νηστεύσει κατά την παραμονή των Φώτων· θα πρέπει όμως να έχουν πάρει και την ευλογία του Πνευματικού τους. Κατηγορηματικά, σε γενικές γραμμές, δεν επιτρέπεται υγιής, δυνατός και αρτιμελής άνθρωπος, ο οποίος δεν έχει προηγουμένως νηστεύσει, να έρθει να πάρει και να πιει Μέγα Αγιασμό. Είναι ανευλάβεια και ασέβεια αυτό, ή έστω μεγάλη αγνωσία και αδιαφορία εκ μέρους του. Πρέπει όμως να διευκρινιστεί το πολύ σημαντικό γεγονός ότι, η νηστεία της παραμονής των Φώτων, αφορά κατά κύριο και πρώτιστο λόγο τη ψυχοσωματική προετοιμασία μας για τη μεγάλη εορτή της Βάπτισης του Χριστού. Η ίδια ακριβώς νηστεία έχει θεσπιστεί και σε παραμονές άλλων μεγάλων δεσποτικών εορτών, όπως τα Χριστούγεννα και το Πάσχα. Η νηστεία ως προς τη μετάληψη του Μεγάλου Αγιασμού είναι δεδομένη και σε οποιοδήποτε άλλον εύθετο χρόνο ως ένδειξη δικής μας ευλάβειας για την εξαίρετη χάρη που εμπεριέχει ο Μέγας Αγιασμός και επίσης για τη δεσποτική υπόμνηση της θείας Βαπτίσεως που θέτει στη ορθόδοξη συνείδησή μας.

   7)  Ο Μέγας Αγιασμός μπορεί να φυλαχθεί στο σπίτι μας; Πού είναι καλό να φυλάσσεται; Ποιο είναι το άριστο μέρος που ενδείκνυται για τη φύλαξή του;

   Ο Μέγας Αγιασμός, τυπικά, μπορεί μεν να φυλαχθεί στα σπίτια μας, αλλά με πολύ συγκεκριμένες αυστηρές προϋποθέσεις. Πρέπει να φυλαχθεί ψηλά στα εικονίσματα, πλάι σε αναμμένο καντήλι και θυμίαμα, μακριά από χώρο με τσιγάρα, ποτά, μακριά από κάθε κοσμικότητα, ασχημοσύνη και ανηθικότητα, σε σπίτι όπου εγκατοικούν άνθρωποι της ζωντανής πίστεως και ευσέβειας και, οπωσδήποτε, με μεγάλη πνευματική ευθύνη για τη φύλαξή του. Και αν απωλεσθεί; αν χαθεί; αν πέσει κάτω; αν χυθεί το ύδωρ του Μεγάλου Αγιασμού; Άραγε, ποιος από μας μπορεί να φέρει αυτή την εξαιρετικά μεγάλη ευθύνη; Επειδή, ειδικά σήμερα, ελάχιστοι από μας έχουμε αυτές τις ωραίες και σοβαρές προϋποθέσεις της αυξημένης προσοχής και ευθύνης, καθώς και της αγίας εν Χριστώ ζωής, πλέον ο Μεγάλος Αγιασμός φυλάσσεται υποχρεωτικά μόνο μέσα στο ιερό των Ορθόδοξων Ναών. Και καλό είναι να δίδεται πάντα με ευλογία Πνευματικού ή αποκλειστικά από τα χέρια του εκάστοτε ιερέα. Δεν λαμβάνεται όμως ποτέ αυθαίρετα, δηλαδή με τη δική μας κρίση, θέληση και πρωτοβουλία.

   8)  Τι άλλο μένει να προσέξουμε για τον Μέγα Αγιασμό;

   Βασικά, πρέπει όλοι να πάρουμε Μέγα Αγιασμό με μεγάλη προσοχή, με ευλάβεια και συναίσθηση, με πίστη και προσευχή. Φέρ’ ειπείν, δεν γίνεται επ’ ουδενί, από τη μια μεριά να κρατάμε μπουκάλι που περιέχει Μεγάλο Αγιασμό, και από την άλλη στο άλλο χέρι μας να κρατάμε τσιγάρα, ποτά, να αστειευόμαστε ασύνετα και να φερόμαστε κοσμικά. Μπορούμε κάλλιστα κι εμείς, είτε την παραμονή της εορτής των Θεοφανείων είτε ανήμερα της εορτής, ιδίως δε όταν δεν υπάρχει εκ των πραγμάτων η δυνατότητα να έρθει ο ιερέας στο σπίτι μας, με έναν έστω αποξηραμένο βασιλικό ή με μια δέσμη όποιων χλοερών της εποχής, να ραντίσουμε «σταυροειδώς» (χαράζοντας στον αέρα με την κίνηση του χεριού μας τον τύπο του Σταυρού) τον χώρο του σπιτιού μας: τα δωμάτια, τις πόρτες, τα παράθυρα, τα μπαλκόνια, τις αυλές μας, το αυτοκίνητό μας, τα παρτέρια και τους κήπους μας. Έτσι, ο χώρος της διαμονής μας «φωτίζεται» και περιτειχίζεται από τη μεγάλη χάρη των Θεοφανείων, τα χαρακτηριστικά της οποίας αναγράφονται και περιγράφονται σαφέστατα στις μεγάλες ευχές του Μεγάλου Αγιασμού. Κατά τον ραντισμό, καλό είναι να λέμε με την καρδιά μας το Απολυτίκιο της ημέρας («Εν Ιορδάνη Βαπτιζομένου σου, Κύριε…»), το «Κύριε ελέησον» ή όποια άλλη προσευχή της Εκκλησίας θυμόμαστε από στήθους. Μόλις γίνει αυτό, περιχύνουμε σε μια απόμακρη και απάτητη γωνιά της αυλής μας ή σε μια γλάστρα της κατοικίας μας ό,τι έχει μείνει από Μεγάλο Αγιασμό μέσα στο δοχείο, με το οποίο τον μεταφέραμε από τον Ναό στο σπίτι μας. Το μπουκάλι ή το ποτηράκι δεν βιαζόμαστε να το πετάξουμε. Το αφήνουμε για ένα α΄ χρονικό διάστημα –κάποιες ώρες ή κάποιες μέρες, αν χρειαστεί– ανοικτό και εκτεθειμένο στο ρεύμα του αέρα ή απέναντι στον ήλιο, ώστε να στεγνώσει από τα τοιχώματά του κάθε ίχνος υγράδας (υγρασίας) του Μεγάλου Αγιασμού που μπορεί να είχε. Και μόνο, αφού διαπιστώσουμε καλά ότι το δοχείο στέγνωσε τελείως, τότε το καίμε σε κάποιο τζάκι ή σε κάποιο κλίβανο ή απλά το πετάμε.

Καλά Φώτα! 

Καλό Φωτισμό! 

Καλή χρονιά 

σε όλες και σε όλους!

π. Δαμιανός

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.

ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΙ ΕΟΡΤΙΟΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ

ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΙ ΕΟΡΤΙΟΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΙ

     Όλοι οι Άγιοί Σου έκλαιγαν και υμνούσαν, όταν σκέπτονταν και μελετούσαν, γλυκύτατέ μου Ιησού, το μέγα και ακατάληπτο έργο της Ενανθρωπήσεώς Σου.

     Ο Θεός στη γη;

     Ο Θεός άνθρωπος;

     Ο Θεός ντυμένος την ανθρώπινη σάρκα;

     Απίστευτο και παράδοξο!

     Ο άπειρος στο πεπερασμένο;

     Ο άκτιστος μέσα στο κτιστό;

     Ο άναρχος υπό αρχήν;

     Ο απρόσιτος προσιτός;

     Ο αμέθεκτος μεθεκτός;

     Ο αναφής και άπιαστος μέσα σε σάρκα;

     Και με τέτοια άσημη παρουσία;

     Και με τόση φτώχεια;

     Με ράκη και κουρέλια;

     Με σπάργανα;

     Σ’ ένα σπήλαιο;

     Σε μια φάτνη αλόγων ζώων;

     Ω, Κύριε, ξεσκέπασε τα μάτια της ψυχής μας και φώτισε τη σκοτισμένη μας καρδιά, για να κατανοήσουμε κάτι από τα υπερφυσικά μεγαλεία Σου!

     «…Καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτοτόκον καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν ἐν τῇ φάτνῃ…» (Λουκ. 2, 7).

     Ποιά;

     Ποιόν;

     Ας σιωπήσουμε κλαίγοντες και λέγοντες μαζί με το πλήθος της στρατιάς των ουρανίων Αγγέλων:
     «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῶ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία!...».

     Φιλάνθρωπε Ιησού Χριστέ! Τί να Σου προσφέρουμε για την άκρα συγκατάβασή Σου, να έλθεις στην αμαρτωλή γη μας ως δούλος προς δούλους, για να σώσεις από αγάπη τα πλάσματά σου;

 
     Ιδού:

     «Ἕκαστον γὰρ

     τῶν ὑπὸ Σοῦ γενομένων κτισμάτων

     τὴν εὐχαριστίαν Σοι προσάγει·

     οἱ Ἄγγελοι τὸν ὕμνον,

     οἱ οὐρανοὶ τὸν Ἀστέρα,

     οἱ Μάγοι τὰ δῶρα,

     οἱ Ποιμένες τὸ Θαῦμα,

     ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον,

     ἡ ἔρημος τὴν Φάτνην,

     ἡμεῖς δέ, Μητέραν Παρθένον.

     Ὁ πρὸ αἰώνων Θεός,

     ἐλέησον ἡμᾶς».

     (Δ΄ Στιχηρὸν ἰδιόμελον

     τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ΚΣΤ΄ Δεκεμβρίου).

     Ναι, Παρθένε Θεοτόκε, γνωρίζω από τους Θεολόγους Πατέρες ότι κάθε προσφερομένη τιμή προς το κεχαριτωμένο πρόσωπό Σου, αναφέρεται προς τον εκ Σου Σαρκωθέντα Λόγο του Πατρός· γιατί η σάρκα του Χριστού είναι δική Σου σάρκα.

     Επίτρεψέ μου, λοιπόν, Μητροπάρθενε Δέσποινα, ν’ αφήσω τους ύμνους της καρδιάς μου και τους στοχασμούς του νου μου να χαραχθούν στο χαρτί ωσάν έκφραση φτωχή της άπειρης ευγνωμοσύνης μου προς την πρόνοιά Σου σ’ εμένα τον αμαρτωλό, που μ’ έφερες στο θείο Όρος Σου και μου χάρισες την Έρημο, για να υμνώ και να δοξάζω τα μεγαλεία Σου, όπως προφήτευες ασιγήτως.

     Όντως, «Μητροπάρθενον κλέος», «ἅπαν γὰρ εὐδίνητον, εὔλαλον στόμα, ῥητορεύον οὐ σθένει Σε μέλπειν ἀξίως. Ἰλιγγιᾶ δὲ νοῦς ἅπας Σοῦ τὸν τόκον νοεῖν», αφού, όπως ψάλλει η Εκκλησία:

     «Θεὸς τὸ τεχθέν,

     ἡ δὲ Μήτηρ Παρθένος.

     Τὶ μεῖζον ἄλλον καινὸν εἶδεν ἡ κτίσις;».

     Δόξα Σοι, Θεοτόκε,

     «τὸ θαῦμα τοῦ τόκου Σου»,

     πράγματι,

     «ἑρμηνεύσαι γλῶσσα,

     οὐ δύναται»!...

«ΑΝΩΝΥΜΟΣ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ»

ή ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΙΒΗΡΙΤΗΣ

(1885–1973)

[ «Χριστοκεντρικές εμπειρίες

ενός Ερημίτου»,

Επιμέλεια Μοναχού

Θεοκλήτου Διονυσιάτου

(1916–2006)·

Τόμ. Α΄, §10, σελ. 28–30·

Έκδοσις «Αστέρος»·

Αθήνα, Σεπτέμβριος 1991.

Επιμέλεια ανάρτησης:

π. Δαμιανός. ]

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.