Τὸ Εἰλητάριον. «Γράψον ἃ εἶδες καὶ ἅ εἰσι» (Ἀποκ. α΄ 19).



Τετάρτη, 8 Νοεμβρίου 2017

ΠΕΣ ΜΟΥ ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

ΠΕΣ ΜΟΥ ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ


     Ο ντουνιάς που θάλπουμε, που ακολουθούμε και πιστεύουμε, μια βροχή τοξική από αδειοδοτήσεις και απαγορεύσεις, από νόμους και επιτροπές, από υπηρεσίες και παροχές του ελαστικού ή πιεστικού τίποτα· από μελέτες, στατιστικές, στηλιτεύσεις, εκπονήσεις, έρευνες· από απαντήσεις δίχως αυτιά και ακοές· από εξηγήσεις και αποκρίσεις άνευ αντιλήψεων και κατανοήσεων· από ατέρμονες ανοησίες που διχάζουν τα φρένα και δοκιμάζουν αντοχές· από πληκτικές εξυπνάδες που στύβουν ελευθερία και αγάπη· από θολερές ή αστείες ανησυχίες και κοφτερές αγωνίες με σφραγίδα ματαιότητας· από ηχηρά καρδιοχτύπια που δεν πήραν αριθμό πρωτοκόλλου και έγκριση του συμβουλίου· από αμέτρητες εκκλήσεις σε μονίμως εκούσια κωφούς· από πληθωρικά νεύματα σε οικειοθελώς αόμματους· από άχρηστες χειραψίες προς άφιλους· από άσχημες ευγένειες γεμάτες πίκρες· από βάναυσους μελίρρυτους δόλους· από μαζεμένα θρύμματα αγκαθιών μέσα σε αφράτα βαμβάκια αβρότητας· από ακαθόριστες και ανειλικρινείς προθέσεις που προβλήθηκαν αντεστραμμένα για να κρυφτούν καλύτερα· από καρφιά βερνικωμένα από καρδιές γεμάτες σκουριές αρνήσεων.
     Πες μου επιτέλους ένα παραμύθι που να κουρνιάζει μέσα του ευεργετικά όλη εκείνη την ήσυχη αλήθεια που κρύβει ο άσπονδος κόσμος. Πες μου επιτέλους ένα παραμύθι που να ξυπνά μέσα μου τις ιαματικές στοργές που φύτεψε με κόπο η αρχαία αγάπη μιας μάνας στον ήσυχο αγρό της καρδιάς. Πες μου επιτέλους ένα παραμύθι που να το θυμάται συνέχεια το παιδί του εαυτού μας σαν καλάντισμα της δικής του ζηλευτής αθωότητας και ακακίας. Πες μου επιτέλους ένα παραμύθι που να είναι το μόνο ευγενές αντίδοτο στη μανία και στην όλη πίκρα, το δόλο και την υποκρισία της κοινωνίας που δε θέλει πια αγάπες αλλά μάχες από όλους και για όλα. Πες μου ένα παραμύθι σαν υπέρτατη Προσευχή για την παραμυθία των πληγών, για την παράκληση των δυνατών, για το κάλλος και την ευπρέπεια του λόγου που χρειάζομαι, για τη σοφία του πνεύματος που μου λείπει, για τη χαρά των από Θεού στεριωμένων που θαυμάζω. Πες μου ένα παραμύθι…

π. Δαμιανός






Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.

Τρίτη, 7 Νοεμβρίου 2017

ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΓΑΒΡΙΗΛ, ΟΙ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΙ

ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΙ ΓΑΒΡΙΗΛ, ΟΙ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΙ


     Τη στιγμή που ο Θεός δημιούργησε την αόρατη κτίση, το αναρίθμητο πλήρωμα της ουράνιας ιεραρχίας απολάμβανε με αγαλλίαση το θεϊκό φως και κυκλικά, απλά και ατελεύτητα περιχόρευε στον Θεό ανακράζοντας τον ύμνο: «Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ» (Ησ. 6, 3). Ο Εωσφόρος όμως, το πρώτο στην τάξη τότε ουράνιο πνεύμα, το πλησιέστερο στον Θεό και παμφώτιστο από το φως Του, άντλησε υπεροψία από τα προνόμια που είχε λάβει και θέλησε να ομοιωθεί με τον Ύψιστο. Και είπε τότε μυστικά στη διάνοιά του: «Στον ουρανό θ’ ανέβω και τον θρόνο μου θα υψώσω πάνω από τ’ άστρα του Θεού. Θα πάρω θέση πάνω στο βουνό, εκεί στον μακρινό βορρά που οι θεοί συνάζονται. Θ’ ανέβω πάνω από τα σύννεφα και θα είμαι ίσος με τον Ύψιστο» (Ησ. 14, 13-14). Δεν ήταν εκ φύσεως πονηρός, αλλά από υπερηφάνεια στασίασε κατά του Δημιουργού του. Ήταν ο πρώτος που απέρριψε το καλό και επέλεξε το κακό, στρέφοντας την πλάτη του στο φως για να βυθιστεί ευθύς αμέσως στο σκότος της στερήσεως του Θεού. Μόλις ξεστόμισε τα λόγια αυτά, εξέπεσε από την ανώτερη τάξη του και καταβαραθρώθηκε στην κόλαση. Καθώς όμως έσχιζε τους ουρανούς παρέσυρε στην τραγική του πτώση πλήθος αγγέλων κάθε τάξεως και έγινε ο αρχηγός τους. Ο αριθμός τους ήταν τόσο μέγας, που στο θλιβερό τούτο θέαμα ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, αρχιστράτηγος των ουρανίων ταγμάτων, ο οποίος με την ταπεινοφροσύνη του και τη φρόνιμη υποταγή του στον Δημιουργό του, ήταν ισχυρά στερεωμένος στο Φως, ρίχθηκε προς το ρήγμα, σύναξε τους αγγέλους που παρέμειναν πιστοί και φώναξε: «Πρόσχωμεν!». Την ίδια ακριβώς έκφραση χρησιμοποιεί ο διάκονος ή ο ιερέας, κατά τη θεία Λειτουργία, για να επιστήσει την προσοχή των πιστών σε σημαντικές και ιερότατες στιγμές της (Ευαγγέλιο, Αναφορά, Ύψωση των Τιμίων Δώρων). «Πρόσχωμεν!»· με άλλα λόγια: «Προσοχή! Ας γρηγορούμε, εμείς τα δημιουργήματα, που έχουμε το προνόμιο να στεκόμαστε ενώπιον του Θεού. Ας αναγνωρίσουμε ότι είμαστε λειτουργοί Του. Ας φροντίσουμε να έχουμε αυτογνωσία και ας δούμε την πτώση όσων θέλησαν από μανία υπερηφανείας να εξισωθούν με τον Θεό!». Εις μνήμην αυτής της Συνάξεως, δηλαδή εκείνου του γεγονότος ότι συναθροίσθηκαν οι χορείες των αγγέλων υπό την παρέμβαση και καθοδήγηση του Αρχαγγέλου Μιχαήλ με επαγρύπνηση, ομόνοια και ενότητα, οι άγιοι Πατέρες, ακολουθώντας αρχαία παράδοση, θέσπισαν αυτή την εορτή προς τους αγγέλους και αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Ο Αρχιστράτηγος Μιχαήλ


     Ο Μιχαήλ, ο πανένδοξος και φωταυγής Ταξιάρχης των ουρανίων και ασωμάτων Δυνάμεων, εμφανίζεται συχνά στην Αγία Γραφή. Αυτόν αποστέλλει ο Θεός στους ανθρώπους να τους αναγγείλει τα διατάγματα της Δικαιοσύνης Του. Αυτός πρώτος εμφανίσθηκε στον Πατριάρχη Αβραάμ (Γέν. 12) και στην παιδίσκη του Άγαρ στην έρημο για να τους αναγγείλει τη γέννηση του Ισμαήλ (Γέν. 16). Στάλθηκε στον Λωτ για να τον σώσει από τα Σόδομα που ο Θεός αποφάσισε να καταστρέψει (Γέν. 19). Όταν ο Θεός διέταξε τον Αβραάμ να θυσιάσει τον γιο του Ισαάκ για να δοκιμάσει την υπακοή του, ο Μιχαήλ ήταν αυτός που παρενέβη την τελευταία στιγμή για να συγκρατήσει το χέρι του (Γέν. 22). Εμφανίσθηκε πάλι στον Ιακώβ και πάλεψε μαζί του μια νύκτα για να του δώσει το νέο του όνομα Ισραήλ (Γέν. 32, 23-32). Αυτός προπορευόταν του λαού του Ισραήλ όταν εξήλθε από την Αίγυπτο και του έδειχνε τον δρόμο, την ημέρα με τη μορφή στήλης νεφέλης και τη νύκτα με τη μορφή στήλης πυρός (Εξ. 13, 21). Στάλθηκε, εξάλλου, στον μάντη Βαλαάμ, καθ’ οδόν προς τον Βαλάκ, βασιλέα Μωαβιτών, για να καταραστεί τον λαό του Ισραήλ και του έφραξε τον δρόμο, στέκοντας με τη ρομφαία στο χέρι μπροστά στην όνο του (Αρ. 22, 22). Όταν ο Ιησούς του Ναυή βρισκόταν μπροστά στα τείχη της Ιεριχούς, περιμένοντας σημάδι από τον Θεό για να πολιορκήσει την πόλη, εμφανίσθηκε ενώπιόν του ο Μιχαήλ κρατώντας πάλι ρομφαία. Καθώς ο Ιησούς του Ναυή φοβήθηκε μήπως επρόκειτο για κάποιο δόλο του πονηρού, που ξέρει να μεταμορφώνεται σε άγγελο φωτός (βλ. Β΄ Κορ. 11, 14), τον ρώτησε: «Είσαι μαζί μας ή με τους εχθρούς μας;». Και ο Μιχαήλ απάντησε: «Όχι· εγώ είμαι ο αρχηγός των αγγελικών δυνάμεων του Κυρίου και τώρα μόλις ήρθα!» και τον διέταξε να τιμά εφεξής τον τόπο που μόλις αγίασε με την παρουσία του (Ιησ. 5, 13-15).  Κατά την περίοδο των Κριτών, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ήρθε να εμψυχώσει τον Γεδεών και τον έστειλε να λυτρώσει τους Ισραηλίτες από την καταπίεση των Μαδιανιτών (Κρ. 6, 11). Όταν ο Δαυίδ, παρά τη θεϊκή εντολή, απέγραψε τον λαό, ο Μιχαήλ στάλθηκε από τον Θεό για να γίνει το όργανο της οργής Του. Μέσα σε μία μέρα εξολόθρευσε με τη ρομφαία του εβδομήντα χιλιάδες ανθρώπους και ήταν έτοιμος να αφανίσει και την Ιερουσαλήμ, όταν ο Κύριος, συγκινημένος από τη μετάνοια του Δαυίδ, τον σταμάτησε και του έδωσε εντολή να βάλει τη ρομφαία στη θήκη της (Α΄ Παραλ. 21). Φανερώθηκε πολλές φορές στον Προφήτη Ηλία για να τον παρηγορήσει για τα πάθη του και να τον στείλει σε αποστολή (Α΄ Βασ. 19, 5· Β΄ Βασ. 1, 15). Κατά την εισβολή του βασιλιά των Ασσυρίων Σενναχηρίμ, ο Μιχαήλ εξολόθρευσε σε μια νύκτα εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες ανθρώπους στο στρατόπεδο των εισβολέων (Β΄ Βασ. 19, 35). Ο ίδιος πάλι κατήλθε εξ ουρανού στη Βαβυλώνα και στάθηκε στο μέσον της καμίνου του πυρός της καιομένης μαζί με τους Τρεις Παίδες, αναπέμποντας μαζί τους ύμνους στον Κύριο (Δαν. 3, 25 κ.ε.) και έφραξε τα στόματα των λεόντων στον λάκκο όπου είχαν ρίξει τον Δανιήλ (Δαν. 6, 23).

     Οι σωστικές παρεμβάσεις του Αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι στην πραγματικότητα αναρίθμητες, τόσο στην Παλαιά Διαθήκη όσο και μετά την έλευση του Χριστού. Αυτός ήταν που απελευθέρωσε τους Αποστόλους από τη φυλακή (Πράξ. 5, 19-20)· που στάλθηκε στον Απόστολο Φίλιππο για να βαπτίσει τον ευνούχο της βασίλισσας της Αιθιοπίας (Πράξ. 8, 26)· που εμφανίσθηκε στον εκατόνταρχο Κορνήλιο και του ζήτησε να πάει να αναζητήσει τον Πέτρο για να βαπτισθεί από αυτόν (Πράξ. 10)· αυτός πάλι ελευθέρωσε τον Πέτρο από τη φυλακή (Πράξ. 12) και επάταξε τον βασιλιά Ηρώδη που ήθελε μέσα στην παράνοιά του να λογίζεται θεός (αυτόθι)· επιπλέον εμφανίσθηκε στον Απόστολο Παύλο για να τον ενθαρρύνει στις δοκιμασίες του και έγινε για τον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο ο ερμηνευτής των Μυστηρίων του Θεού, όσον αφορά τη συντέλεια του αιώνος (Αποκ.). Ο Μιχαήλ είναι όντως αυτός που θα αναλάβει τον έσχατο πόλεμο κατά του Αντίχριστου και του διαβόλου και που θα τους κατακρημνίσει στην κόλαση (Αποκ. 12, 7) και την έσχατη ημέρα της Κρίσεως θα σταθεί με μια ζυγαριά στο χέρι για να ζυγίσει τα επίγεια έργα μας. Η εκκλησιαστική παράδοση διατήρησε τη μνήμη πολλών άλλων θαυμάτων του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, όπως λόγου χάριν εκείνο που έκανε στις Κολοσσές της Φρυγίας [6 Σεπτ.] χωνεύοντας στη γη τα ορμητικά ύδατα των ποταμών.

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ


     Στον Θεό και για τον Θεό, η δικαιοσύνη είναι αδιαχώριστη από το έλεος: «Η αγάπη και η αλήθεια συναντήθηκαν, φιλιώθηκαν η δικαιοσύνη και η ειρήνη», ψάλλει και διατρανώνει ο ψαλμωδός Δαυίδ (Ψαλμ. 84, 11). Γι’ αυτό τον λόγο δεν μπορεί κανείς να μνημονεύει τον Μιχαήλ, τον Άγγελο της δικαιοσύνης, ξεχωριστά από τον Γαβριήλ, τον Άγγελο του ελέους. Αποστέλλεται εκ Θεού στους ανθρώπους για να αναγγέλλει τα θαυμαστά της αγάπης Του και της ευμένειάς Του εν όψει της σωτηρίας τους. Προσέφερε στον Προφήτη Δανιήλ την ερμηνεία του αινιγματικού οράματος που είδε σε σχέση με το τέλος των βασιλειών των Μήδων και των Περσών (Δαν. 8, 16) και του ανήγγειλε μια άλλη φορά ότι ο Χριστός, ο Λυτρωτής του κόσμου, έμελλε να έλθει τετρακόσια σαράντα εννέα έτη αργότερα (Δαν. 9, 21-24). Στάλθηκε εξάλλου στη γυναίκα του Μανωέ, την περίοδο των Κριτών, για να της αναγγείλει την επικείμενη γέννηση του Σαμψών. Όταν περιχαρής ο Μανωέ θέλησε να τον κρατήσει για να του παραθέσει γεύμα, ο Γαβριήλ τού απάντησε ότι δεν τρεφόταν με τέτοιου είδους τροφή και του συνέστησε να εκφράσει τις ευχαριστίες του προσφέροντας ολοκαύτωμα στον Κύριο. Στην ερώτηση ποιό ήταν το όνομά του, ο Γαβριήλ απάντησε: «Γιατί ρωτάς το όνομά μου; Κι αυτό ακόμη είναι όνομα θαυμαστό» και κατόπιν έγινε άφαντος μέσα από τη φλόγα και τον καπνό της θυσίας (Κρ. 13, 18· 20). Ανέκαθεν ήταν ο αγγελιαφόρος των θαυματουργικών γεννήσεων από στείρες ή περασμένης ηλικίας γυναίκες. Αυτός εμφανίσθηκε στους αγίους Θεοπάτορες, τον Ιωακείμ και την Άννα, για να τους αναγγείλει τη γέννηση της Θεοτόκου καθώς και στον Ζαχαρία και την Ελισάβετ σχετικά με τη γέννηση του Τιμίου Προδρόμου (Λουκ. 1). Έθρεψε με το μάννα εξ ουρανού τη Θεοτόκο για δώδεκα χρόνια μέσα στα Άγια των Αγίων, στον ναό του Κυρίου [21 Νοεμ.] και στάλθηκε εκ Θεού προς αυτήν για να της αναγγείλει το καλό νέο, το προσδοκώμενο από καταβολής κόσμου, δηλαδή ότι θα κυοφορούσε και θα γεννούσε τον Σωτήρα Χριστό διά του Αγίου Πνεύματος. Ήρθε στο όνειρο του Μνήστορος Ιωσήφ, να διώξει τις αμφιβολίες που τον βασάνιζαν σχετικά με την παρθενία της Θεοτόκου (Ματθ. 1, 20). Κατά τη γέννηση του Κυρίου οδήγησε τους ποιμένες στο Σπήλαιο της Βηθλεέμ, ώστε να Τον προσκυνήσουν. Προειδοποίησε τον Ιωσήφ για τα φονικά σχέδια του Ηρώδη και τον συμβούλευσε να πάρει τάχιστα τη Μητέρα και το Παιδί και να τους οδηγήσει στην Αίγυπτο. Και όταν ο κίνδυνος πέρασε, φανερώθηκε πάλι στο όνειρό του για να του δώσει εντολή να επιστρέψει στην πατρώα γη της Ιουδαίας. Τη νύχτα της Αναστάσεως του Χριστού, ο Γαβριήλ κατέβηκε εξ ουρανού με ένδυμα λευκό ωσάν το χιόνι που άστραφτε από φως θεϊκό, κύλισε την ογκώδη πέτρα που έφραζε τον τάφο και κάθισε επινίκια πάνω της. Όταν οι Μυροφόρες έφθασαν φοβισμένες στον τόπο, τις καθησύχασε λέγοντας: «Μη φοβάστε! Ξέρω ότι εσείς ζητάτε να βρείτε τον Εσταυρωμένο Ιησού· όμως δεν είναι εδώ. Αναστήθηκε, όπως το είπε» (Ματθ. 28, 5-6). Ιδιαίτερη εόρτια σύναξη προς τον Αρχάγγελο της χαροποιούς θείας αγάπης καθιερώθηκε να επιτελούμε, μια μέρα ακριβώς μετά τον θείο Ευαγγελισμό της Κυρίας Θεοτόκου [26 Μαρτ.].

     Έτσι, από καταβολής κόσμου και μέχρι την Ανάσταση του Χριστού και έως της συντελείας του κόσμου, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ είναι ο απεσταλμένος από τον Θεό για να αναγγέλλει στους ανθρώπους τα θαυμαστά και εξαίσια του ελέους Του στο Πρόσωπο του Κυρίου Ιησού Χριστού.

[«Νέος Συναξαριστής
της Ορθοδόξου Εκκλησίας»,
υπό Ιερομονάχου Μακαρίου
Σιμωνοπετρίτου.
Τόμ. 3ος, σελ. 78–82.
Διασκευή εκ του Γαλλικού:
Ξενοφών Κομνηνός.
Εκδόσεις «Ίνδικτος»,
Αθήνα, Απρίλιος 20122.
Επιμέλεια ανάρτησης,
επιλογή θέματος και φωτογραφιών,
πληκτρολόγηση κειμένου:
π. Δαμιανός.]






Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.

Κυριακή, 5 Νοεμβρίου 2017

«ΕΙΣΑΙ ΕΓΚΥΟΣ!»

«ΕΙΣΑΙ ΕΓΚΥΟΣ!»


[Τα περιστατικό που ακολουθεί είναι πέρα για πέρα αληθινό και είναι παρμένο από το βιβλίο «Ταξιδεύοντας στα τείχη της πόλης». Πρόκειται για ένα γλαφυρό ημερολόγιο περιστατικών, συμβάντων και διαλόγων μέσα από την εργασιακή καθημερινότητα της Ράνιας Υδραίου, η οποία εργάστηκε για μια δεκαετία (1997–2007) σαν οδηγός ταξί. Η Ράνια, μετά από τη δεκάχρονη εμπειρία της στο τιμόνι οδηγών ταξί, θέλησε να ασπασθεί ταπεινά το μοναχικό πολίτευμα και έγινε μοναχή με το όνομα «Πορφυρία». Όλες αναμνήσεις της είναι πηγαίες, άμεσες, αυθόρμητες, συγκινητικές. Αγγίζουν απευθείας την καρδιά, δίνοντας έναν μεγάλο γλυκασμό παρηγοριάς στη ψυχή όσων θα θελήσουν να διαβάσουν το πρωτότυπο αυτό ημερολόγιό της, ολοκληρωτικά γραμμένο με χάρη του Θεού και με αγάπη για τον συνάνθρωπο. Η τότε Ράνια –σύμφωνα με τα λεγόμενα ενός απλού και αληθινού ανθρώπου της λαχαναγοράς– όλ’ αυτά τα χρόνια στάθηκε στον χώρο και τον κλάδο των οδηγών ταξί «σαν Παναγιά, σ’ ένα τεκέ, να ψάχνει του κόσμου τον λεκέ, για να τον καθαρίσει…» (στίχοι από τραγούδι του αλησμόνητου Δημήτρη Μητροπάνου). Πιστεύουμε ότι το πέρασμά της από αυτή την εργασία θα έμεινε τουλάχιστον ανεξίτηλο στις καρδιές των συναδέλφων της, όπως και των επιβατών του ταξί που οδηγούσε με μεγάλη και ζηλευτή ανθρωπιά, με μεγάλη και εγκαρδιωμένη αγάπη Χριστού. «Άκουσέ με» και «Πάλεψε με τα κύματα» είναι οι τίτλοι δύο άλλων βιβλίων της. Η μοναχή Πορφυρία άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο πριν από τρία περίπου χρόνια (Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2015)· οι ουράνιοι πόθοι της καρδιάς της, η αγάπη της προς τον Άγιο Πορφύριο (1906–1991) και τα ανεξιχνίαστα κρίματα του γλυκού Κυρίου της Ιησού, την άρπαξαν αιφνίδια από τη γη, την «κοιλάδα του κλαυθμώνος» και του ψέματος. Αλλά, ας δούμε τι θυμάται και τι μας διηγείται η ίδια…]


     Πρωί, βρίσκομαι στην Καλλιθέα, επιβιβάζω μια κοπέλα για Αθήνα.
     –Στο «Αλεξάνδρας», παρακαλώ!
     –Μάλιστα!

     Δεν είχα διάθεση για κουβέντα.
     Ήμουν στο τιμόνι για 27 συνεχόμενες ώρες, γιατί ο συνεργάτης μου είχε αρρωστήσει κι έπρεπε να δουλέψω και τη δική του βάρδια. Δηλαδή, έπρεπε να εργασθώ 3 βάρδιες: τη δική μου, τη δική του και πάλι τη δική μου! Οι αντοχές μου άρχισαν να με εγκαταλείπουν. Ο ύπνος μού βάραινε τα βλέφαρα. Είπα στον εαυτό μου: «Αυτό, είναι το τελευταίο δρομολόγιο! Δεν αντέχω άλλο! Θα πάω σπίτι μου να κοιμηθώ!».

     Ενώ σκεφτόμουν αυτά, ακούω την κοπέλα να μου λέει:
     –Να σας πω κάτι ευχάριστο;
     –Να μου πείτε…, της λέω βαριεστημένα.
     –Από σήμερα ξεκινάω τη θεραπεία για εξωσωματική. Θέλω να κάνω ένα παιδάκι!
     Μου το είπε με πολλή χαρά που χάρηκα κι εγώ και, δεν ξέρω πώς και γιατί, μονολόγησα: «Θεέ μου! Γεροντάκο μου (Άγιε Πορφύριε)! Δώστε της ένα παιδάκι, εσείς, να μην κάνει εξωσωματική!».
    
     Και της λέω πολύ φυσικά:
     –Μην πας για εξωσωματική! Έχεις παιδάκι στην κοιλίτσα σου!...
     Μου λέει:
     –Τρελή είσαι;
     –Γιατί; Τι σας είπα;
     –Ότι «είμαι έγκυος»!
     –Έτσι, σας είπα;
     –Ναι, έτσι μου είπες!
     –Ε, αφού το είπα, έτσι είναι: Είσαι έγκυος!
     –Είσαι τρελή;! μου ξαναλέει.
     Σταμάτησα δεξιά, κοίταξα το ταμπλό που το είχα γεμάτο εικόνες και της είπα:
     –Να!... Αυτοί, μου είπανε ότι είσαι έγκυος!...

     Ξαφνικά, μου έφυγε η νύστα κι ένοιωσα πολύ δυνατή. Της «σταύρωσα» την κοιλίτσα της και την εκλιπαρούσα να μην πάει για εξωσωματική, να περιμένει έναν μήνα, κι ύστερα να πάει. Της έλεγα συνέχεια: «Έχεις μωρό στην κοιλίτσα σου! Αν πας για εξωσωματική, θα το σκοτώσεις!».
     –Κυρία μου, μέχρι εχθές έκανα εξετάσεις και προετοιμασία για την εξωσωματική. Αν ήμουν έγκυος, οι γιατροί θα το είχαν δει ή θα το είχανε σκοτώσει από τις πολλές εξετάσεις.
     –Δεν ξέρω πώς, αλλά «είσαι έγκυος»! Πίστεψέ με, σε παρακαλώ!

     Την παρακαλούσα, μέχρι που την έπεισα να περιμένει ένα μήνα. Την γύρισα πίσω στην Καλλιθέα και σε όλη την διαδρομή τής μιλούσα για τον Θεό, για την Παναγία, για όλους τους Αγίους μας, για τον Γέροντα Πορφύριο, για τα θαύματα που κάνουν. Γιατί, λοιπόν, να μη γίνει και τώρα ένα θαύμα; Όταν φτάσαμε, της έδωσα το τηλέφωνό μου να με πάρει να χαρώ κι εγώ άλλο ένα ακόμη θαύμα του γλυκού μου Ιησού Χριστού. Μετά από αυτό, πήγα στο σπίτι μου να κοιμηθώ…

     Είχαν περάσει περίπου 20 μέρες, όταν ένα πρωινό χτυπάει το κινητό μου. Στο τηλέφωνο ήταν αυτή η κοπέλα. Μέσα από τα αναφιλητά της, μου είπε ποιά είναι και πως είχα δίκιο: ο Θεός και ο Γέροντας Πορφύριος έκαναν το θαύμα τους και ότι πράγματι «ήταν έγκυος»! Μου μίλησε για την απορία των γιατρών λόγω της ανεξήγητης εγκυμοσύνης της. Τους είπε τι συζητήσαμε μέσα στο ταξί και πως αυτό είναι ένα θαύμα του Θεού. Οι γιατροί, ως συνήθως, σήκωσαν τα χέρια ψηλά και είπαν: «Ανεξήγητο!».

     Μου έδωσε να μιλήσω και με τον άνδρα της. Έκλαιγε κι εκείνος, έκλαιγα κι εγώ, έκλαιγαν κι οι επιβάτες που είχα στο ταξί, όταν κατάλαβαν τι είχε συμβεί! Γινόταν στο ταξί ένας πανικός από κλάματα και ευχαριστίες προς τον Θεό. Τους έστειλα να πάνε εκείνη την ώρα στο Μοναστήρι του Γέροντος Πορφυρίου να τον ευχαριστήσουν.

     Όσο για μένα, η πίστη μου δυναμώνει τόσο πολύ που, πολλές φορές αισθάνομαι να μη χωράω μέσα στο σώμα μου!...


[Πορφυρία Μοναχή:
«Ταξιδεύοντας στα τείχη της πόλης»,
σελ. 200–202,
Αθήνα 2010.
Επιμέλεια ανάρτησης,
επιλογή θέματος και φωτογραφίας,
πληκτρολόγηση κειμένου:
π. Δαμιανός.]






Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΓΑΛΑΚΤΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΓΑΛΑΚΤΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ


     Οι άγιοι αυτοί μάρτυρες έζησαν κατά τα έτη της βασιλείας του αυτοκράτορα Δεκίου (250) και του ηγεμόνος Σεκούνδου στην πόλη Έμεσα (σημ.: Χομς στη Συρία). Οι γονείς του Γαλακτίωνος, Κλειτοφών και Λευκίππη, ήταν πλούσιοι ειδωλολάτρες της πόλεως. Είχαν όμως έναν καημό που τους έτρωγε. Η Λευκίππη παρέμενε στείρα παρ’ όλες τις θερμές ικεσίες τους στα είδωλα. Στην πόλη διέμενε τότε ένας μοναχός, ονόματι Ονούφριος. Ζητούσε ελεημοσύνη από τους περαστικούς –όχι για να τρέφεται, αλλά για να μοιράζει εν συνεχεία ό,τι του έδιναν στους φτωχούς– και επωφελούνταν για να κηρύσσει παντού το ιερό Ευαγγέλιο. Μία ημέρα, κτύπησε την πόρτα της Λευκίππης, για να ζητήσει ελεημοσύνη. Βλέποντας τη θλιμμένη όψη της γυναίκας, ρώτησε να μάθει τον λόγο. Εκείνη του απάντησε ότι δεν μπορούσε να κάνει παιδιά. Ο Ονούφριος τότε είπε ότι επρόκειτο για ένα σοφό μέτρο της θείας Προνοίας και ότι ο Θεός, μην επιθυμώντας να προσφέρει αυτή το τέκνο της στους δαίμονες, την εμπόδιζε να γεννήσει όσο θα παρέμενε ασεβής. Της εδίδαξε τα μυστήρια της Πίστεως και την εβάπτισε. Μετά από λίγο καιρό, εγέννησε και έπεισε τον άνδρα της να ασπασθεί κι αυτός την Πίστη στον Χριστό, ο Οποίος τους είχε λυτρώσει με τον τρόπο αυτό από την αισχύνη τους.


     Το παιδί έλαβε το όνομα Γαλακτίων στο άγιο Βάπτισμα. Όταν έγινε είκοσι χρόνων, ο πατέρας του που είχε μείνει χήρος, τον πάντρεψε με μια νέα ειδωλολάτρισσα, ονόματι Επιστήμη. Ο Γαλακτίων δέχθηκε από υπακοή στον πατέρα του, αλλά αρνήθηκε να πλησιάσει τη νέα, από φόβο μήπως μολύνει το βάπτισμά του. Πεπεισμένη από τα επιχειρήματα του ανδρός της, η Επιστήμη έλαβε την απόφαση να απαρνηθεί την ασέβειά της και βαπτίσθηκε από τον ίδιο τον Γαλακτίωνα. Οκτώ μέρες μετά τη βάπτισή της, είδε σε ένα όνειρο τη δόξα που επιφυλάσσεται στους ουρανούς σε όσους θα έχουν διαφυλάξει την παρθενία τους, για να αφοσιωθούν ακέραιοι στον Θεό. Φανέρωσε το όραμά της στον Γαλακτίωνα και οι δύο σύζυγοι αποφάσισαν να παραμείνουν παρθένοι μέχρι το τέλος της ζωής τους. Μοίρασαν τα υπάρχοντά τους στους φτωχούς, για να αποκτήσουν στον ουρανό έναν ακατάλυτο θησαυρό, και αναχώρησαν για την έρημο του Σινά. Φθάνοντας σε ένα μέρος που λεγόταν «Πούπλιον», βρήκαν μία ομάδα δώδεκα ερημιτών, οι οποίοι δέχθηκαν να πάρουν μαζί τους τον Γαλακτίωνα και έστειλαν την Επιστήμη σε τέσσερις γυναίκες που ασκήτευαν σε ένα κοντινό ερημητήριο. Ο Γαλακτίων ανέλαβε τέτοιους αγώνες στις νηστείες, τις ολονύκτιες προσευχές και στην εγρήγορση κατά των πειρασμών, που πολύ γρήγορα έφθασε σε υψηλό μέτρο αρετής.


     Την εποχή εκείνη ο διάβολος υπέβαλε στον τύραννο να καταδιώξει τους χριστιανούς που αποσύρονταν στην έρημο. Καθώς ένα στρατιωτικό απόσπασμα κατευθυνόταν προς το ασκηταριό του Γαλακτίωνος, αποκαλύφθηκε στην Επιστήμη η δόξα που επιφυλάσσεται στους μάρτυρες και είδε ότι εκλήθη να την μοιραστεί με τον Γαλακτίωνα. Έλαβε την ευλογία από την ηγουμένη της να τον συναντήσει και να προσφέρει τον εαυτό της στον θάνατο για τον Χριστό, μαζί με εκείνον που ήταν διδάσκαλός της στην Πίστη και συναθλητής της στη στενή οδό. Παρουσιάσθηκαν μαζί ενώπιον του διοικητή Ούρσου. Καθώς περιφρόνησαν τις απειλές και έμειναν στέρεοι στην Πίστη, υποβλήθηκαν σε τρομερά μαρτύρια: τους εκτύπησαν απάνθρωπα, εξέθεσαν την Επιστήμη γυμνή στη δημόσια χλεύη, τους έμπηξαν μυτερά καλάμια κάτω από τα νύχια, τους έκοψαν τα χέρια και τα πόδια. Τέλος, ολοκλήρωσαν τον αγώνα του μαρτυρίου με τον αποκεφαλισμό τους. Ο άγιος Γαλακτίων ήταν τότε τριάντα ετών και η Επιστήμη δεκαέξι. Αυτοί λοιπόν που αρνήθηκαν να ενωθούν κατά σάρκα σε τούτη την εφήμερη ζωή, ενώθηκαν έτσι εν Θεώ για την αιωνιότητα, μέσα στην εν Χριστώ ζωή και αφθαρσία.



—ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ—
Ἦχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τὴν λαμπρὰν ξυνωρίδα
τῶν Μαρτύρων τιμήσωμεν,
ὥσπερ συζυγίαν ἀρίστην
καὶ κλυτὴν καὶ θεόφρονα,
τὸν θεῖον Γαλακτίωνα πιστοί,
ὁμοῦ σὺν Ἐπιστήμῃ τῇ σεμνῇ·
δι’ ἀσκήσεως γὰρ πόνων ἀθλητικήν, 
ἐξήνθησαν φαιδρότητα.
Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς,
δόξα τῷ στεφανώσαντι,
δόξα τῷ ἐνεργοῦντι δι’ ὑμῶν,
πᾶσιν ἰάματα.

—ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ—
Ἦχος α΄. Χορὸς Ἀγγελικός.
Ἁγνείας τῷ φωτί,
τὰς ψυχὰς φωτισθέντες,
καὶ κόσμου τὴν ἀχλύν,
ὁμοφρόνως λιπόντες,
λυχνία ὡς δίφωτος,
τοῖς πιστοῖς ἀνελάμψατε,
δι’ ἀσκήσεως,
καὶ μαρτυρίου τοῖς ἄθλοις,
ζεῦγος ἔνδοξον,
ἡ Ἐπιστήμη ἡ θεία,
σὺν τῷ Γαλακτίωνι.

—ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙΟΝ—
Ζεῦγος θεοφόρητον
καὶ σεπτόν,
συζυγία θεία,
Γαλακτίων ὁ ἱερός,
σὺν τῇ Ἐπιστήμῃ,
τοῦ θεοδρόμου βίου,
ἡμᾶς τὴν ἐπιστήμην,
μυσταγωγήσατε.



[Ιερομονάχου Μακαρίου
Σιμωνοπετρίτου:
«Νέος Συναξαριστής
της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·
Τόμ. 3ος – Νοέμβριος, σελ. 50–51·
Διασκευή εκ του Γαλλικού:
Ξενοφών Κομνηνός·
Εκδόσεις «Ίνδικτος»·
Αθήναι, Απρίλιος 20122.
Επιμέλεια ανάρτησης,
επιλογή θέματος και φωτογραφιών,
πληκτρολόγηση κειμένου:
π. Δαμιανός.]






Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.

Κυριακή, 29 Οκτωβρίου 2017

Ο ΚΥΡΙΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ, ΑΝΑΣΤΑΙΝΕΙ ΠΕΘΑΜΕΝΟΥΣ

Ο ΚΥΡΙΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,
ΑΝΑΣΤΑΙΝΕΙ ΠΕΘΑΜΕΝΟΥΣ
—Κήρυγμα Κυριακής Ζ΄ Λουκά—


     Εβδόμη Κυριακή του Λουκά η σημερινή αγαπητοί. Το ιερό Ευαγγέλιο (η΄ 41-56) μας μιλάει για δύο μεγάλα θαύματα τα οποία έκανε ο Χριστός στην Καπερναούμ, τη δεύτερη πατρίδα Του, αφού πρώτα είχε γυρίσει από τη χώρα των Γαδαρηνών, που Τον έδιωξαν οι κάτοικοί της. Τον περίμεναν όμως στην Καπερναούμ αμέτρητοι κι ανάμεσά τους ξεπρόβαλε κάποια στιγμή ο άρχων της Συναγωγής Ιάειρος, που στα ελληνικά σημαίνει «Φώτιος», ο οποίος είχε μια μονάκριβη κόρη, που ήταν στα τελευταία της.

     Ο πόνος και η αγάπη μάς οδηγούν στη ζωή. Ίσως είχε ακούσει για τον Χριστό, αλλά δεν Τον είχε δει ποτέ· δεν είχε πάει, δηλαδή, κοντά Του. Τώρα ο πόνος για τη θυγατέρα του και η αγάπη γι’ αυτήν τον έφεραν μπροστά στα πόδια του Χριστού. Και παρακάλεσε τον Κύριο, αφού γονάτισε ενώπιόν Του, να κάνει γρήγορα να πάει στο σπίτι του να θεραπεύσει την κόρη του. Είχε λίγη πίστη, αλλά ο Χριστός και το λίγο το δέχεται και το κάνει πολύ. Ενώ ο εκατόνταρχος Τού είπε: «Κι από μακριά, Κύριε, μπορείς να θεραπεύσεις τον δούλο μου τον άρρωστο». Και ο Κύριος αμέσως σηκώθηκε να πάει. Τι καταδεκτικός είναι, τι εύσπλαχνος, τι φιλάνθρωπος και τι άρχοντας! Ο άρχοντας της Συναγωγής συνάντησε τον Άρχοντα της ειρήνης και της αγάπης, τη Ζωή και την Ανάσταση. Πήγαινε, λοιπόν, ο Χριστός και, φαίνεται, ήταν σε δημόσιο χώρο που Τον κάλεσε στο σπίτι του ο αρχισυνάγωγος, έτρεξαν πλήθη αμέτρητα από περιέργεια, από θαυμασμό και από ό,τι άλλο.


     Και καθώς επήγαιναν εκεί και κινδύνευε ο Χριστός να συνθλιβεί από το πλήθος, ανάμεσά τους άλλη μια πονεμένη ύπαρξη· μια αιμορροούσα γυναίκα, που χρόνια δώδεκα υπέφερε, καταξοδεύτηκε στους γιατρούς και καλό δεν βρήκε. Είχε όμως μέσα της πίστη και είπε: «Αν ακουμπήσω το άκρον του ενδύματος του Ιησού, θα γίνω καλά!». Τό ’πε και τό ’κανε. Κι έγινε καλά. Κι ο Χριστός αισθάνθηκε –Θεάνθρωπος ων– αυτό που συνέβη. Και γύρισε και είπε: «Ποιος Με ακούμπησε;». Και Τον μάλωσε ο Πέτρος: «Εδώ παν’ να Σε βγάλουνε κρασί από το στριμωξίδι κι Εσύ ρωτάς ποιος Σε ακούμπησε;!». Ο Ιησούς ήξερε τι έλεγε· ήξερε ποιος Τον ακούμπησε με πίστη. Κι εμείς, μπορεί να ακουμπάμε τον Ιησού με τον Άγιον Άρτο, τη θεία Μετάληψη, αλλά πολλές φορές δύναμη δεν παίρνουμε και χάρη δεν βρίσκουμε, γιατί δεν ακουμπάμε με πίστη. Και η γυναίκα παρουσιάστηκε μπροστά Του τρέμοντας, η καημένη, κι από το θαύμα που έγινε κι από τον φόβο που είχε, γιατί όσοι έπασχαν απ’ αυτή την αρρώστια ήσαν νομικώς ακάθαρτοι και αποβάλλονταν από τους δήθεν σπουδαίους, και Του είπε όλη την αλήθεια. Κι ο Χριστός την είπε «θυγατέρα» Του. Έτσι είναι η πίστη· είναι σχέση, είναι σύνδεση, είναι ομορφιά. Και της έδωσε ο Χριστός την ειρήνη Του και τη χάρη Του.

     Κόντευαν να φτάσουν στο σπίτι του Ιαείρου και κάποιος οικιακός ήλθε και του είπε: «Πέθανε το παιδί σου! Μην κουράζεις άλλο τον Διδάσκαλο!». Ο Ιησούς όμως του έδωσε θάρρος· ακόμη και στον θάνατο. «Μη φοβάσαι! Έχε πίστη και θα σωθεί!». Φτάσαν εκεί πέρα και ρώτησαν τι γίνεται. Και είπαν πάλι αυτό: «Πέθανε!». Κι ο Ιησούς είπε: «Δεν πέθανε, αλλά κοιμάται!». Κι οι άλλοι Τον περιγελούσαν, αφού ήξεραν πως πέθανε. Κι αυτό το περιγέλασμα έχει το θετικό του. Απέδειξε πως όντως είχε πεθάνει και μετά πως όντως έγινε ανάσταση. Ο Χριστός πάντα από το πικρό βγάζει και το γλυκό. Αυτή είναι η ομορφιά Του.

     Και μπήκε μέσα, έβγαλε έξω όλους, εκτός από τους τρεις μαθητάς και τους γονείς της κόρης, την ακούμπησε, την πήρε απ’ το χέρι και της λέει: «Κόρη, σήκω!». Και σηκώθηκε αμέσως, όπως και η αιμορροούσα θεραπεύθηκε αμέσως. Αυτή είναι η χάρη του Χριστού. Και ύστερα είπε να της δώσουν να φάει, να επανέλθει στη ζωή, στις λειτουργίες της. Ήταν όντως ανάσταση, θαύμα μέγα του Χριστού μας. Και είπε στους γονείς να μην πουν πουθενά τίποτα. Θα το μάθαιναν όλοι φυσικά, αλλά ήθελε ν’ αποφύγει τον φθόνο των εχθρών Του.

     Ω, Ιησού μου, γλυκύτατε! Ακόμη και τους εχθρούς Σου φροντίζεις! Πώς να μη Σε αγαπάμε! Και πώς να μη σε πιστεύουμε με όλη μας την καρδιά!

ΑΡΧΙΜ. ΑΝΑΝΙΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗΣ

[Εβδομαδιαία εφημερίδα
«Ορθόδοξη Αλήθεια»,
(25 Οκτ. 2017,
αρ. φύλ. 116, σελ. 2),
από τη στήλη «Κήρυγμα».
Επιμέλεια ανάρτησης:
π. Δαμιανός.]







Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.

Δευτέρα, 23 Οκτωβρίου 2017

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΑΔΕΛΦΟΘΕΟΣ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΑΔΕΛΦΟΘΕΟΣ


     Ο άγιος Ιάκωβος ήταν υιός του Ιωσήφ του Μνήστορος από τον πρώτο του γάμο. Ευλογήθηκε από τον Θεό, όταν ακόμη ήταν στην κοιλία της μητέρας του και υπήρξε τόσο δίκαιος στον βίο του, ώστε όλοι οι Εβραίοι τον αποκαλούσαν «Δίκαιο» και «Οβλία», που στα εβραϊκά σημαίνει «προμαχών λαού» και «δικαιοσύνη». Από την παιδική ήδη ηλικία ο Ιάκωβος έζησε με πολύ αυστηρή άσκηση· μιμούμενος τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, δεν έπινε κρασί ούτε άλλα δυνατά ποτά, δεν έτρωγε κάτι από όσα έχουν πνοή ζωής, και ξυράφι ποτέ δεν πέρασε από την κεφαλή του, όπως ορίζει ο νόμος για όσους αφιερώνονται στον Θεό (Αριθμ. 6, 5). Ποτέ του επίσης δεν λουζόταν και δεν χριόταν με λάδι, προκρίνοντας την μέριμνα της ψυχής έναντι εκείνης του σώματος.

     Μετά την ανάληψη του Κυρίου, οι Απόστολοι εξέλεξαν ομοφώνως τον δίκαιο Ιάκωβο πρώτο επίσκοπο Ιεροσολύμων. Τέλειος ο Αδελφόθεος σε όλες τις αρετές της πράξεως και της θεωρίας, εισερχόταν ως επίσκοπος στα Άγια των Αγίων της Καινής Διαθήκης όχι μια φορά τον χρόνο, όπως ο αρχιερεύς των Ιουδαίων, αλλά κάθε ημέρα για να τελέσει τα θεία Μυστήρια. Ντυμένος με λινό ύφασμα, πρέσβευε για ώρες γονατιστός υπέρ του λαού και της σωτηρίας του κόσμου, σε βαθμό που τα γόνατά του έγιναν σκληρά σαν πέτρα. Προέδρευε επίσης ο άγιος της Αποστολικής Συνόδου και πρότεινε, σχετικά με το αν πρέπει να περιτέμνονται οι εθνικοί που ασπάζονταν την χριστιανική πίστη, να μην επιβαρύνονται οι προσήλυτοι με τις επιταγές του παλαιού νόμου, αλλά να τους ζητηθεί αποχή μόνο από την πορνεία και τα ειδωλόθυτα (Πράξ. 15, 20).


     Συνέταξε και θεσπέσια επιστολή που φέρει το όνομά του στην Αγία Γραφή, με την οποία διορθώνει όσους θεωρούν τον Θεό ως αιτία των κακών: «Κανένας απ’ αυτούς που μπαίνουν σε πειρασμό να μη λέει: “Ο Θεός με βάζει σε πειρασμό”. Γιατί ο Θεός ούτε μπαίνει σε πειρασμό από το κακό ούτε ο Ίδιος βάζει σε πειρασμό κανέναν. Καθένας μπαίνει σε πειρασμό από τη δική του επιθυμία. Αυτή τον παρασύρει και τον εξαπατάει» (Ιακ. 1, 13-14). Επιπλέον, προτείνει τους χριστιανούς να μην περιορίζονται απλώς στην ομολογία της πίστεώς τους στον Χριστό, αλλά να ακτινοβολεί η πίστη τους και μέσα από τα έργα της αρετής: «Όπως το σώμα είναι νεκρό χωρίς την ψυχή, έτσι και η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή» (Ιακ. 2, 26). Παράλληλα, προσθέτει πολλές άλλες συμβουλές για το πώς να ζει κανείς θεάρεστα και πώς να αποκτήσει την σοφία του Θεού, διδάσκοντάς μας να θεωρούμε τα πάντα ως δώρο του Κυρίου: «Κάθε καλή προσφορά και κάθε τέλειο δώρο έρχεται από ψηλά, από τον δημιουργό των ουρανίων σωμάτων. Ο ουράνιος Πατέρας δεν αλλάζει την λάμψη Του ούτε αναβοσβήνει σαν τ’ αστέρια» (Ιακ. 1, 16-17). Ο άγιος Ιάκωβος εμπνεύσθηκε και την θεία Λειτουργία που φέρει το όνομά του και αποτελεί μια πηγή όλων των λειτουργιών της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Σε ορισμένους ναούς και μονές, μάλιστα, κατά την ημέρα της σεβάσμιας μνήμης του τελείται αυτή η αρχαία Λειτουργία του Αδελφόθεου Ιακώβου.

     Περίπου το έτος 62 μ.Χ., μετά τον θάνατο του ηγεμόνα Φήστου, η Ιουδαία βρισκόταν σε αταξία και αναρχία. Οι Εβραίοι, επειδή είχαν αποτύχει στην απόπειρά τους να θανατώσουν τον απόστολο Παύλο (βλ. Πράξεις 25-26), στράφηκαν τότε κατά του Ιακώβου, του οποίου η φήμη ως δικαίου έκανε τον λαό να εμπιστεύεται το κήρυγμά του. Τότε πολύς κόσμος, απλός αλλά και πρόκριτοι, είχαν ασπασθεί την χριστιανική πίστη, που οι γραμματείς και οι φαρισαίοι φοβούνταν ότι σε λίγο όλοι θα αναγνώριζαν στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού τον Μεσσία. Παρουσιάσθηκαν λοιπόν μπροστά του πλήρεις υποκρισίας, επαίνεσαν αρχικά την αρετή και την δικαιοσύνη του και του είπαν: «Σε παρακαλούμε, εσύ που είσαι δίκαιος και αμερόληπτος, να προτρέψεις τον λαό που σύντομα θα συναθροισθεί για το Πάσχα, να μην υποπέσει σε πλάνη σχετικά με το πρόσωπο του Ιησού. Για να σε βλέπουν όμως και να σε ακούν όλοι, ακόμη και οι εθνικοί που θα συγκεντρωθούν για την εορτή, να ανέβεις στο πτερύγιο του ναού».


     Ο Ιάκωβος τούς πίστευσε, ανέβηκε στο πτερύγιο του ναού, και οι γραμματείς και οι φαρισαίοι φώναξαν μέσα από το πλήθος: «Πες μας, Δίκαιε, σε τι να σε πιστεύσουμε; Διότι ο λαός πλανάται και ακολουθεί τον εσταυρωμένο Ιησού. Φανέρωσέ μας, ποιος είναι αυτός ο Ιησούς;». Τότε ο Ιάκωβος απάντησε με στεντόρεια φωνή: «Γιατί με ρωτάτε για τον υιό του ανθρώπου; Εκείνος τώρα κάθεται στον ουρανό, στα δεξιά της δυνάμεως του Πατρός Του, και θα έλθει και πάλι επί νεφελών για να κρίνει με δικαιοσύνη όλη την οικουμένη». Πολλοί ήταν εκείνοι οι οποίοι πίστευσαν στην μαρτυρία αυτή του Ιακώβου και φώναξαν: «Ωσσανά τω υιώ Δαβίδ!». Αλλά οι γραμματείς και οι φαρισαίοι έτριξαν τα δόντια τους και φώναξαν: «Ακόμη και ο Δίκαιος πλανήθηκε!», και αμέσως έτρεξαν στο πτερύγιο του ναού και τον έριξαν κάτω, για να εκπληρωθεί ο λόγος που είπε ο προφήτης Ησαΐας: «Ας δέσουμε κι ας εξαφανίσουμε τον δίκαιο τον άνθρωπο, γιατί μας είναι δυσμεταχείριστος και εμπόδιο» (Ησ. 3, 10). Παρ’ όλο που ο Ιάκωβος έπεσε από μεγάλο ύψος, δεν σκοτώθηκε, και οι Ιουδαίοι άρχισαν τότε να τον λιθοβολούν με ασυγκράτητο μίσος. Ο άγιος όμως σηκώθηκε, γονάτισε και ανέκραξε προς τον Θεού μιμούμενος τον Χριστό και τον άγιο πρωτομάρτυρα και αρχιδιάκονο Στέφανο: «Σε ικετεύω, Θεέ, επουράνιε Πάτερ, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν!» (Λουκ. 23, 34· Πράξ. 7, 59-60). Και ενώ προσευχόταν για τους διώκτες και τους δημίους του, ένας απ’ αυτούς, βλέποντας την ακλόνητη αγάπη του προς όλους, κατελήφθη από μανία· πήρε το ξύλο με το οποίο έβαφε τα υφάσματα, τον κτύπησε στην κεφαλή, και έτσι ο άγιος μαρτύρησε για την πίστη του στον Σωτήρα Χριστό. Οι χριστιανοί τον ενταφίασαν τότε στον τόπο του μαρτυρίου, κοντά στον ναό. Τόση ήταν η φήμη της αρετής του, ώστε ακόμη και οι πλέον σκεπτικιστές Εβραίοι θεώρησαν τον μαρτυρικό του θάνατο ως αιτία της πολιορκίας και της καταστροφής της Ιερουσαλήμ το έτος 70 μ.Χ. Αυτό ακριβώς αναφέρει ο Ευσέβιος Καισαρείας μεταφέροντας σχετικά την μαρτυρία του ιστορικού Ιώσηπου (βλ. «Ιουδαϊκοί Πόλεμοι Β΄», 166). Η δε περιγραφή του σεπτού μαρτυρίου του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου ανεφέρεται από τον Ηγήσιππο, ο οποίος ανήκει στην πρώτη γενεά μετά τους Αποστόλους· τμήμα των απωλεσθέντων «Απομνημονευμάτων» διασώζει πάλι ο προαναφερθείς Ευσέβιος Καισαρείας στην «Εκκλησιαστική Ιστορία Β΄» (23, SC 31, 85 κ.ε.).


     Επί βασιλείας Ιουστίνου Β΄ (565-578) μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη τα τίμια λείψανα του αγίου Ιακώβου, του δικαίου Συμεών του Θεοδόχου και του προφήτου Ζαχαρία και κατατέθηκαν στον ναό τον αφιερωμένο στον Αδελφόθεο πλησίον των Χαλκοπρατείων. Ο τάφος του και ο ναός που ανεγέρθη στην θέση της οικίας του εξακολουθούν να αποτελούν τόποι προσκυνήματος στα Ιεροσόλυμα.

     Τέλος, πρέπει οπωσδήποτε να διακρίνουμε τον απόστολο Ιάκωβο [9 Οκτ.], υιό του Αλφαίου και αδελφό του ευαγγελιστού Ματθαίου, όπως επίσης και τον άγιο Ιάκωβο [30 Απρ.], υιό του Ζεβεδαίου και αδελφό του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου από τον άγιο Ιάκωβο τον Αδελφόθεο [23 Οκτ. και Κυριακή μετά την του Χριστού Γέννηση], για τον οποίο γίνεται λόγος στην παρούσα ανάρτηση.


—ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ—
Ἦχος δ΄.
ς τοῦ Κυρίου Μαθητής,
ἀνεδέξω δίκαιε
τὸ Εὐαγγέλιον·
ὡς Μάρτυς
ἔχεις τὸ ἀπαράτρεπτον·
τὴν παρρησίαν
ὡς Ἀδελφόθεος·
τὸ πρεσβεύειν
ὡς Ἱεράρχης·
ἱκέτευε
Χριστὸν τὸν Θεόν,
σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

—ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ—
Ἦχος δ΄. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.
τοῦ Πατρὸς
μονογενὴς Θεὸς Λόγος,
ἐπιδημήσας πρὸς ἡμᾶς
ἐπ’ ἐσχάτων,
τῶν ἡμερῶν
Ἰάκωβε θεσπέσιε,
πρῶτόν σε ἀνέδειξε,
τῶν Ἱεροσολύμων,
ποιμένα καὶ διδάσκαλον,
καὶ πιστὸν οἰκονόμον,
τῶν μυστηρίων
τῶν πνευματικῶν.
Ὅθεν σε πάντες,
τιμῶμεν Ἀπόστολε.

—ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙΟΝ—
Κλήσει Ἀδελφόθεος
πεφηνώς,
Ἰάκωβε μάκαρ,
τῶν ἀρρήτων μυσταγωγός,
ἐν Σιὼν ἐδείχθης,
καὶ πάθει σου τιμίῳ,
τὸ ζωηφόρον Πάθος,
Χριστοῦ ἐδόξασας.


—ΕΠΙΜΥΘΙΟ—
Η πολυσήμαντη μαρτυρία του Αδελφόθεου
για το ιερό Μυστήριο του Ευχελαίου

     Για το Μυστήριο του ιερού Ευχελαίου η μοναδική σαφής μαρτυρία της Αγίας Γραφής προέρχεται από την επιστολή του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου και είναι η εξής: «Είναι κάποιος από σας άρρωστος;», ρωτά διαχρονικά ο πρώτος επίσκοπος και ιεράρχης των Ιεροσολύμων. Και στη συνέχεια συμβουλεύει: «Ας προσκαλέσει τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας να προσευχηθούν γι’ αυτόν και να τον αλείψουν με λάδι, επικαλούμενοι το όνομα του Κυρίου. Και η προσευχή που γίνεται με πίστη θα σώσει τον άρρωστο· ο Κύριος θα τον κάνει καλά. Κι αν τυχόν έχει αμαρτίες, ο Κύριος θα του τις συχγωρέσει» (Ιακ. 5, 14). Έτσι όπως είναι διατυπωμένη η θεόπνευστη αυτή προτροπή του αγίου Ιακώβου δείχνει στον προσεκτικό και αμερόληπτο μελετητή της ότι το Μυστήριο του Ευχελαίου, όπως το ονομάζουμε σήμερα, είχε συσταθεί από τον Ίδιο τον Κύριο και τελούνταν ήδη στα χρόνια των Αποστόλων. Ο Αδελφόθεος δεν προτείνει κάτι νέο, κάτι από τον εαυτό του. Αλλά ούτε εννοεί την απλή θεραπευτική επάλειψη με λάδι των μελών του σώματος που υποφέρουν. Εάν εννοούσε το απλό ιαματικό λάδι, όπως δέχονται όσοι από τους Προτεστάντες απορρίπτουν το Μυστήριο, τότε γιατί ορίζει να προσκληθούν στο σπίτι του άρρωστου χριστιανού οι πρεσβύτεροι της Εκκλησίας; Γιατί ομιλεί για άφεση αμαρτιών μαζί με την ποθητή σωματική υγεία; Σύμφωνα με τον Αδελφόθεο Ιάκωβο το Ευχέλαιο τελείται για χριστιανούς που δοκιμάζονται από τον πειρασμό της αρρώστιας· αρρώστιας σωματικής, διότι αναφέρεται σε «κάμνοντα», λέξη που δηλώνει αποκλειστικά σωματική ασθένεια. Οι πρεσβύτεροι, λοιπόν, της Εκκλησίας, προσκαλούμενοι στο σπίτι του άρρωστου χριστιανού οφείλουν να προσευχηθούν προς χάριν του αρρώστου. Η προσευχή τους δεν είναι η συνηθισμένη προσευχή του χριστιανού. Είναι μυστηριακή προσευχή. Είναι «ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως», δηλαδή της Εκκλησίας, ενός θεοσύστατου Μυστηρίου που περιλαμβάνει ορισμένα αιτήματα. Ακόμη, προσθέτει ο άγιος Ιάκωβος –ο εραστής της προσευχής– οι πρεσβύτεροι που θα βρεθούν κοντά στον άρρωστο χριστιανό, θα τον αλείψουν με λάδι «ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου» και η επάλειψη του αρρώστου πάντα «ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου» θα αποτελέσουν την εξωτερική πράξη, το ορατό μέρος του μεγάλου Μυστηρίου του Ευχελαίου. Τέλος, διαβεβαιώνει ο Αδελφόθεος ότι «ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως», που θα αναπέμψουν οι «πρεσβύτεροι τῆς Ἐκκλησίας», θα σώσει τον άρρωστο. Ο φιλάνθρωπος Κύριος θα τον σηκώσει από το κρεβάτι του πόνου. Θα του συγχωρήσει τις αμαρτίες, όπως και τότε που περιόδευε την Αγία Γη, που «τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβε καὶ τὰς νόσους ἐβάστασε» (Ματθ. 8, 17). Ο Ιησούς Χριστός δεν είναι «χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας»; (Εβρ. 13, 8). Όπως τότε μαζί με τη θεραπεία του σώματος χάριζε και την άφεση των αμαρτιών, έτσι και τώρα στο Μυστήριο του Ευχελαίου, σύμφωνα με τη θεόπνευστη μαρτυρία και πατρική συμβουλή του «αδελφού» Του Ιακώβου, εγείρει τον «κάμνοντα» και αν αυτός έχει αμαρτίες τού τις συγχωρεί. 


   Αλλά και τα αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα της ακολουθίας του Ευχελαίου παιδαγωγούν και διδάσκουν άριστα τόσο τον άρρωστο χριστιανό, όσο και τους οικείους του, που τον περιποιούνται με κάθε τρόπο. Ήδη ο Α΄ Απόστολος από την Καθολική Επιστολή του αγίου Ιακώβου, που περιέχει την πολυσήμαντη μαρτυρία για το ιερό Ευχέλαιο, έρχεται σαν αύρα του πελάγους να δροσίσει τις ψυχές μας. Στην πιο κατάλληλη στιγμή αρχίζει υπενθυμίζοντας την κακοπάθεια, αλλά και την υπομονή των προφητών. Τι εκλεκτοί και τι χρήσιμοι άνθρωποι του Θεού που ήσαν οι προφήτες! Και όμως! Πόσα υπέφεραν από τους απειθείς και σκληροτράχηλους Ιουδαίους! Αλλά μήπως μπορούμε να ξεχάσουμε τον Ιώβ, τα αμέτρητα και αδιήγητα πάθη του, όπως και το ευτυχισμένο τέλος, που του έδωσε ο Κύριος στην πολύπαθη ζωή του; Ο πολυεύσπλαχνος και οικτίρμων Κύριος αντάμειψε πλουσιοπάροχα την υπομονή του. «Αδελφοί μου!», μας συμβουλεύει βαθύστοργα ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος, «πάρτε για παράδειγμα καρτερικότητας στις θλίψεις τους προφήτες που μίλησαν στο όνομα του Κυρίου. Καλοτυχίζουμε εκείνους που δείχνουν υπομονή. Ακούσατε για την υπομονή του Ιώβ και γνωρίζετε ποιο τέλος τού επιφύλαξε ο Κύριος, γιατί ο Κύριος είναι γεμάτος ευσπλαχνία και έλεος» (Ιακ. 5, 10-11).



[(1) Ιερομονάχου Μακαρίου
Σιμωνοπετρίτου:
«Νέος Συναξαριστής
της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·
Τόμ. 2ος, Μήνας Οκτώβριος,
σελ. 258–260.
Διασκευή από τα Γαλλικά:
Ιερό Κοινόβιο
Ευαγγελισμού της Θεοτόκου,
Ορμύλια – Χαλκιδικής.
Εκδόσεις «Ίνδικτος»·
Αθήναι, Οκτώβριος 20092.
(2) Αρχιμ. Χρυσόστομου Π. Αβαγιανού:
«Το ιερό Ευχέλαιο·
φάρμακο ζωής και σωτηρίας»,
κεφ. Α΄, σελ. 11–16, και 64.
Σειρά: «Θεωρία και πράξη».
Εκδόσεις «Αποστολική Διακονία».
Αθήνα, Μάρτιος 19941.
Επιμέλεια ανάρτησης,
επιλογή θέματος και φωτογραφιών,
πληκτρολόγηση κειμένου:
π. Δαμιανός.]






Επιτρέπεται η αναδημοσίευση
των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,
αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα
ως πηγή προέλευσης.