«ΠΟΙΟΣ ΕΣΚΙΣΕ ΤΟ ΧΙΤΩΝΑ ΣΟΥ;»

«ΠΟΙΟΣ ΕΣΚΙΣΕ ΤΟ ΧΙΤΩΝΑ ΣΟΥ;»

     …Έβαλε ο Άρειος πολλούς ιερείς και διακόνους να μεσολαβήσουν προς τον άγιο Πέτρο και να του δώσει τη συγχώρεση, ως εύσπλαχνος που ήταν, τώρα πριν το μαρτυρικό του τέλος. Οι ιερείς και οι διάκονοι, μη γνωρίζοντας τις πονηρές διαθέσεις του Αρείου, πήγαν στη φυλακή και, αφού προσκύνησαν τον αρχιερέα τους, του είπαν:

     –Δέσποτα και άγιέ μας, όλοι εμείς σε παρακαλούμε με δάκρυα στα μάτια, να μας κάνεις μια χάρη. Επειδή ο Θεός σε προσκαλεί κοντά Του με το μαρτύριο και εφόσον πρόκειται να πεθάνεις σήμερα ή αύριο και να δοξαστεί το όνομα του Κυρίου με το αίμα του μαρτυρίου σου, συγχώρεσε τον Άρειο και επίτρεψέ του να ιερουργεί ελεύθερα όπως και πριν…

     –Όχι! τους διέκοψε ο άγιος χωρίς να τους αφήσει να συνεχίσουν και, μόλις άκουσε εκείνο το βέβηλο και θεομίσητο όνομα, τους απάντησε:

     –Ο Άρειος ας είναι αφορισμένος και χωρισμένος από τη δόξα του Θεού σ’ όλους τους αιώνες, γιατί κι αυτός ο τρισκατάρατος χώρισε τον Υιό του Θεού από τη δόξα του Πατέρα και την ίδια με Αυτόν ουσία.

     Το πρόσωπο του αγίου πήρε άλλη μορφή και όψη ακούγοντας το όνομα του Αρείου. Σαν ένα βέλος να διαπέρασε την καρδιά του μ’ αυτό το όνομα. Ο Άρειος ήταν ο άνθρωπος που τάραξε τα ήσυχα νερά της Εκκλησίας του Χριστού με τις αιρετικές του διδασκαλίες.

     Όταν τα άκουσαν αυτά οι κληρικοί τρόμαξαν και δεν είπαν τίποτε άλλο, γιατί γνώριζαν πως ο άγιος Πέτρος, όχι με λόγια και με θέληση δική του, αλλά με τη χάρη και τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος αφόρισε κάποτε τον Άρειο.

     Ο δε άγιος Πέτρος όταν τους είδε σκυθρωπούς και σε μεγάλη λύπη, είπε τα εξής:

     –Για τον Άρειο, μη νομίζετε πως είμαι σκληρός και μισάνθρωπος επειδή δεν τον συγχωρώ. Αλλά να γνωρίζετε πως μέσα στη ψυχή του, ο άθλιος, έχει δόλο. Γιατί την περασμένη νύχτα προσευχόμουν στον Θεό μετά το τέλος του όρθρου και αφού ύψωσα το νου μου προς Αυτόν, είδα μια φοβερή και θαυμάσια οπτασία· είδα τον Δεσπότη Χριστό μέχρι δώδεκα χρονών. Το κάλλος Του ήταν απερίγραπτο. Και, τόση λάμψη έβγαινε από εκείνο το θείο πρόσωπο, που φώτιζε όλο το σπίτι. Φορούσε και ένα χιτώνα λινό που ήταν σχισμένος από πάνω μέχρι κάτω. Ο μικρός Χριστός κρατούσε με τα δυο Του τα χέρια τα σχισίματα και τα έσερνε για να σκεπάζει τη γύμνια του Σώματός Του. Εγώ, βλέποντας αυτά, Τον ρώτησα:

     –Κύριε, ποιος έσκισε το χιτώνα Σου;

     Ο δε Κύριος αμέσως απάντησε:

     –Ο Άρειος, Με γύμνωσε· γι’ αυτό φύλαγε τον εαυτό σου και μην τον δεχθείς καθόλου σε κοινωνία. Αλλά περισσότερο πες στους Αχιλλά και Αλέξανδρο, τους πρεσβυτέρους, που πρόκειται να γίνουν μετά το θάνατό σου ποιμένες της Εκκλησίας Μου, να μην τολμήσουν καθόλου να τον συγχωρέσουν…

※

[Αγαπίου του Κρητός:

«Μυρίπνοα άνθη του Παραδείσου».

Βίος 6ος, σελ. 121–124.

Επιμέλεια: Χρήστος Κούρτης.

Εκδόσεις «Ο Άθωνας»,

Θεσσαλονίκη 2004².
Επιμέλεια ανάρτησης,
επιλογή θέματος και φωτογραφιών,
πληκτρολόγηση κειμένου:
π. Δαμιανός.]

※

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση

των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον»,

αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα

ως πηγή προέλευσης.

Η ΔΥΣΔΙΑΚΡΙΤΗ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

Η ΔΥΣΔΙΑΚΡΙΤΗ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

     Παραδινόμαστε συχνά στη δίνη των λογισμών και μαζί τους ξεθωριάζουμε ή ακυρώνουμε την ευεργετική παρουσία τόσων συνανθρώπων μας. Στο πολύ μετά, αρχίζουμε κάπως να καταλαβαίνουμε ότι πίσω από τις έννοιες, τα λόγια και τα πράγματα που μας αφορούν άμεσα και προσωπικά, κρύβεται η δυσδιάκριτη και λεπτή ευθύνη της μοναξιάς που κυριαρχεί αθέατα μέσα μας. Η αγάπη βέβαια είναι και θα είναι το από Θεού σταθερό αντίδοτο για όλα αυτά. Παρ’ όλο που υπάρχει η περίπτωση, όσο πιο βαθιά έχουμε επιτρέψει τη μοναξιά να ριζώσει μέσα μας, τόσο πιο πολύ να απωθούμε την αγάπη, για την οποία, φαινομενικά, τόσο πολύ κοπτόμαστε, πάσχουμε και νοσταλγούμε. Κάποιος πρέπει να μας εξηγήσει γι’ αυτό το αντιφατικό φαινόμενο που ήδη ζούμε οδυνηρά: η μοναξιά μας, είθισται να επικαλείται μεν την ανάγκη της αγάπης γενικά, αλλά ταυτόχρονα, όσο μπορεί, αποφεύγει την ανεγωική και ειλικρινή βίωσή της προσωπικά.

π. Δαμιανός

ΒΑΡΑΘΡΟ ΚΑΙ ΒΑΘΡΟ

ΒΑΡΑΘΡΟ ΚΑΙ ΒΑΘΡΟ

     Επειδή, είτε αγνοούμε και δεν γνωρίζουμε είτε απαξιώνουμε και αρνούμαστε τον πολύ σημαντικό τρόπο να είμαστε, έμπρακτα και εκφραστικά, ευγνώμονες και ευχαριστιακοί άνθρωποι στη ζωή μας, γι’ αυτό και βλέπουμε να είμαστε διαρκώς αιχμάλωτοι και δούλοι της λύπης, πλήρως υποτελείς στη θλίψη, την άνοια, το σβησμό και τη μιζέρια. Το αφανές βάραθρο μέσα στο οποίο πέφτει συνεχώς και ακρατώς η άχαρη και αναίσθητη ψυχή, λέγεται αγνωμοσύνη και αχαριστία. Αντίθετα, το βάθρο πάνω στο οποίο στέκεται πάντα η χαρά που γυρεύει συνεχώς να βρει κάποτε η ψυχή μας, λέγεται ευγνωμοσύνη, ευχαριστία και δοξολογία Θεού...

 π. Δαμιανός

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ 

ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ

     Το ιερό Ευαγγέλιο μάς δίνει την εικόνα του υλιστή περιγράφοντας τον άφρονα πλούσιο. Αυτός, παραδομένος ολόκληρος στην ύλη, απευθύνεται στον εαυτό του λέγοντάς του: «Έχεις μαζέψει, από πολλά χρόνια, πολλά αγαθά. Αναπαύου λοιπόν, φάε, πιες, ευχαριστήσου!» (Λουκ. 12:19). Να την, λοιπόν, η εικόνα του υλικού ανθρώπου, η εικόνα του υλιστή. Όλη του την ευδαιμονία την έκτισε πάνω σε υλικά αγαθά που φθείρονται, που μεταβάλλονται συνεχώς και αλλοιώνονται. Αναζήτησε την ευχαρίστηση στον κορεσμό των ποικίλων παθών και επιθυμιών του σώματος και της ψυχής. Ολόκληρος παραδομένος στην ύλη, λησμονεί την πνευματική του φύση και ξεχνάει τον Θεό που τον έπλασε, τον θείο Δημιουργό του σύμπαντος. Πουθενά δεν Τον ανακαλύπτει, πουθενά δεν βλέπει την παρουσία Του, πουθενά δεν βρίσκει το κάλλος της εικόνας του Θεού.

     Η αρμονία του σύμπαντος που εικονίζει τη σοφία και την παντοδυναμία του Θεού, αδυνατεί να αναστήσει το κατρακυλισμένο στην ύλη πνεύμα του. Αδυνατεί να ανορθώσει το φρόνημά του, αδυνατεί να εξυψώσει τον εσκοτισμένο και δυσκίνητο νου του, για να κατανοήσει τη σοφία και την παντοδυναμία του θείου Δημιουργού. Το εκπληκτικό κάλλος του κόσμου, αυτό που προκαλεί τον θαυμασμό του πνευματικού ανθρώπου, αυτό που τον ανυψώνει προς τον αριστοτέχνη Δημιουργό, ο Οποίος έχει καλλιτεχνήσει αυτήν τη θαυμάσια εικόνα της δημιουργίας, ενώ διεγείρει την καρδιά αυτού που έχει νου φωτισμένο, συναισθήματα αγάπης και λατρείας και τα χείλη του κινούνται για να υμνήσουν τον θείο καλλιτέχνη, στην καρδιά του υλιστή δεν ξυπνάει κανένα ιερό συναίσθημα. Με κανέναν τρόπο η χάρη του Θεού, που διαχέεται στην εικόνα της δημιουργίας και εικονίζει την αγαθότητα του καλλιτέχνη, δεν ανυψώνει τον νου του στον θείο Δημιουργό, αφού ο υλιστής ευχαριστιέται μονάχα με την υλική μορφή της εικόνας της δημιουργίας. Η πνευματική δημιουργία είναι γι’ αυτόν κάτι το ξένο και ακατανόητο, διότι του λείπει η χάρη του Αγίου Πνεύματος. Η ανύψωση του νου του πάνω από τα γήινα είναι αδύνατη, αφού ο ίδιος είναι προσκολλημένος στη γη. […]

     Ο υλιστής σαν τύραννος, αξιώνει να πραγματοποιούνται όλες οι παράλογες απαιτήσεις του και όλοι να τρέχουν να ικανοποιήσουν τις παρορμήσεις και επιθυμίες του. Κάθε άρνηση υποταγής και υπηρεσίας, θεωρείται έγκλημα μη αφιέρωσης σ’ αυτόν και θανάσιμη αμαρτία. Το αίμα όσων αρνούνται υποταγή και εναντιώνονται σ’ αυτόν μπορεί να χυθεί εμπρός του, έτσι ώστε να τιμωρηθούν οι ανυπάκουοι. Τίποτα δεν τον συγκινεί, τίποτα δεν του προκαλεί τύψεις συνείδησης, θεωρεί τις πράξεις του δίκαιες και καλά καμωμένες. Τα ευγενικά συναισθήματα έχουν εξαφανιστεί από την καρδιά του, αφού αυτή έχει γεμίσει από άγρια πάθη. Η αγάπη και η φιλία παραμένουν σ’ αυτόν, όσο υπηρετούν τη φιληδονία του. Η θρησκεία θεωρείται απ’ αυτόν σαν παραλογία, η δε αρετή ανοησία· η ελπίδα της μέλλουσας ζωής φαντασιοπληξία και προϊόν αρρωστημένης φαντασίας. Οι θείες εντολές του νόμου, οι οποίες διδάσκουν τον σεβασμό προς τον Θεό και την ηθική, θεωρούνται λόγια ανόητα και αερολογίες. Οι θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι γι’ αυτόν δεισιδαιμονίες, γεμάτες πλάνη και φαντασιοπληξία ενός διαταραγμένου νου. Όλη η σοφία του κόσμου αυτού, έστησε τάχα την έδρα της στο κεφάλι του. Όλη δε η ορθή γνώση πιστεύει ότι πηγάζει από τον δαιμόνιο νου του. Καθετί που βγαίνει από τη διάνοιά του αξιολογείται ως σοφία και ό,τι αντιτάσσεται σ’ αυτή απορρίπτεται ως ανοησία.

     Αυτή είναι, σε μικρογραφία, η εικόνα του υλιστή ανθρώπου, ο οποίος θησαυρίζει για τον εαυτό του και όχι με τον πλούτο τον προερχόμενο από τον Θεό. Πόσο αληθινά δυστυχισμένοι είναι αυτοί οι άνθρωποι! Πόσο μακριά βρίσκονται από την αλήθεια! Πόσο πλανώνται! Πόσο ανόητοι και τυφλοί γίνονται! Ενώ διαχέεται άπλετο το φως της αλήθειας και φωτίζει τα πέρατα, αυτός μένει στο σκοτάδι του ψεύδους και της πλάνης. Πόσο έχει βαρύνει και καλύψει τους οφθαλμούς του η λατρεμένη του ύλη! Πόσο το σκοτάδι που εξέρχεται απ’ αυτή τον έχει σκοτίσει! Σκοτοδίνη κατέλαβε το μυαλό του! Βαρύ πέπλο από σκοτάδι έχει απλωθεί πάνω απ’ το κεφάλι του, αυτός όμως δεν το αντιλαμβάνεται, θεωρεί ότι δεν σφάλλει ποτέ, αν και αμαρτάνει πάντα.

     Κατά τη στιγμή που έλεγε στον εαυτό του ότι θα είναι αιώνιος, ξαφνικά ακούει μια φοβερή φωνή, φωνή αποδοκιμασίας, φωνή που τον ελέγχει για την αφροσύνη του. Αυτός που θεωρεί τον εαυτό του σοφό, καταγγέλλεται από τον Θεό ως άφρων: «Άφρων!...». Τι φοβερή φωνή! «Άφρον, τούτη τη νύχτα την ψυχή σου ζητούν από σένα!» (Λουκ. 12:20). Τι φοβερή απαίτηση! Ο Κριτής, του Οποίου αρνιόταν την ύπαρξη, τον καλεί μέσα στη νύχτα να εμφανιστεί μπροστά Του και να απολογηθεί για τις πράξεις του. Πόσο αργά αντιλήφθηκε την ανοησία του! Πέρασε τη ζωή του άθεος και έφυγε για να παρουσιαστεί ενώπιον του Θεού, να ελεγχθεί και να κατακριθεί. Ταλαίπωρος άνθρωπος!...

     [Η προσθήκη, δική μας:] Και σύμφωνα με το τέλος της αφήγησης της Ευαγγελικής Παραβολής από τον Ίδιο τον Χριστό· «αυτά, λοιπόν, παθαίνει όποιος μαζεύει πρόσκαιρους θησαυρούς και δεν πλουτίζει τον εαυτό του με ό,τι θέλει ο Θεός» (Λουκ. 12:21). Δηλαδή, με τον άφθαρτο και θαυμαστό πλούτο που προσφέρουν αιώνια στη ψυχή τα έργα της αγάπης, της ευσπλαχνίας και της μεγαλόκαρδης χριστιανικής δοτικότητας προς όλους και για όλα...

ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ

(1846–1920)

※

[Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως:

«Γνώρισε τον εαυτό σου»,

–Κείμενα αυτογνωσίας–

τόμος α΄, κεφ. α΄, §15, σελ. 43–47,

απόδοση στη Νέα Ελληνική: Ευανθία Χατζή,

επιμέλεια κειμένου: Γιώργος Μπάρλας,

από την «Κιβωτό της Ορθοδοξίας», 2015.]

※

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΞΕΚΙΝΑ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΞΕΚΙΝΑ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ

     «Σήμερα το πρωί, μου ήρθε μια γυναίκα με το γιο της. Είχε ξαναέρθει στο παρελθόν και παραπονιόταν συνεχώς για τη νύφη της. Της είπα: “Η νύφη σου είναι νέα. Δεν καταλαβαίνει ακόμα ότι πρέπει να αγαπά την πεθερά της σαν τη δική της μάνα. Εσύ όμως είσαι μεγαλύτερη και πρέπει να τα σκέφτεσαι όλα αυτά”.

     »Είναι σχετικά συνηθισμένο σ’ αυτό τον κόσμο να αντιπαθούν οι μανάδες τις νύφες τους, ακόμα κι όταν είναι πολύ καλές κοπέλες. Μια πεθερά, ίσως να μη το δείχνει, αλλά συνήθως δεν είναι ικανοποιημένη με τη νύφη της. Και η νύφη δεν ξέρει ότι θα πρέπει να προσεύχεται να στείλει ο Κύριος έναν άγγελο – καθοδηγό στα βήματα της πεθεράς της. Αμέσως, αντιδρά στους λογισμούς της πεθεράς της κι έτσι ξεκινά ο πόλεμος.

     »Βλέπετε, κάθε πραγματικός πόλεμος ξεκινά πρώτα με λογισμούς. Αρχικώς οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν ο ένας τον άλλο· κατόπιν, ξεκινούν να καταστρέφουν ο ένας τον άλλο. Εν πάση περιπτώσει, η φτωχή εκείνη γυναίκα δεν μπορούσε να καταλάβει τι προσπαθούσα να της πω. Έβλεπα πόσο πληγωμένη και στενοχωρημένη ήταν, οπότε έπρεπε να καθίσω μαζί της για αρκετή ώρα.

     »Της είπα: “Κάνε μια προσπάθεια, αν μη τι άλλο. Κι όταν η νύφη σου συμπεριφέρεται άσχημα, ζήτα από τον Κύριο να της στείλει έναν άγγελο να την καθοδηγήσει και ζήτησέ Του, επίσης, να μη ξεχάσει κι εσένα· ζήτα Του να πάρει από τους ώμους σου αυτό το βάρος, έτσι ώστε να μην έχεις αρνητικούς λογισμούς για τη νύφη σου, και όχι μόνο για ’κείνη, αλλά και για κάθε άνθρωπο που σε πρόσβαλε κάποτε. Προσευχήσου να σου δίνει δύναμη ο Κύριος να αγαπάς τους πάντες. Και όταν οι σκέψεις σου γίνουν ήσυχες και ειρηνικές, θα δεις πως θα αλλάξουν τα πράγματα γύρω σου. Θα αλλάξει επίσης και η νύφη σου. Το ξέρεις ότι στην πραγματικότητα τής κάνεις κακό σωματικά, σαν να την χτυπούσες; Το κάνεις αυτό συνεχώς. Δεν χρειάζεται να το κάνεις σωματικά – αρκεί και μόνο που δεν αντέχεις στη σκέψη της. Όταν έτσι έχουν τα πράγματα, δεν υπάρχει ειρήνη στο σπιτικό σου. Κι ούτε κι ο γιος σου –ο άντρας της– είναι ειρηνευμένος. Προσπάθησε να την αγαπήσεις. Είναι δύσκολο, το ξέρω… Αλλά ξέρεις γιατί δεν τη συμπαθείς;”, τη ρώτησα. “Όχι”, μου απάντησε.

     »“Λοιπόν, είναι επειδή σου πήρε μακριά το γιο σου. Δεν είναι πια δικός σου, όπως τον καιρό που ήταν μικρό παιδί. Είναι φυσικό για έναν άνδρα να προσκολλάται στη γυναίκα του. Η μάνα θέλει ο γιος της να παντρευτεί και να είναι χαρούμενος μέσα στο γάμο του. Αλλά αυτή είναι που υποφέρει περισσότερο μετά το γάμο. Τώρα ο γιος είναι προσανατολισμένος προς τη γυναίκα του. Δεν είναι πλέον τόσο προσηλωμένος προς τη μητέρα του, όσο ήταν παλιότερα. Να, λοιπόν, πότε ξεκινά ο πόλεμος των λογισμών. Μπορείς να πολεμάς σ’ αυτό τον πόλεμο για πάντα, αλλά στο τέλος θα χάσεις. Προσπάθησε να κάνεις αυτό που σου λέω και θα δεις πόσο γρήγορα θα αλλάξουν τα πράγματα!...”».

ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΘΑΔΔΑΙΟΣ ΣΤΡΜΠΟΥΛΟΒΙΤΣ

(1914–2003)

※

[«Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας»,

–Βίος και Διδαχές

του Γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα–

μέρος 2ο, κεφ. 2ο, σελ. 91–92,

μετάφραση: Βασίλης Αργυριάδης,

εκδόσεις «Εν Πλω»,

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014⁶.]

※

ΕΣΥ ΠΟΥ ΖΗΤΑΣ ΤΗ ΣΧΕΣΗ

ΕΣΥ ΠΟΥ ΖΗΤΑΣ ΤΗ ΣΧΕΣΗ

     Εσύ, που ζητάς διακαώς τη σχέση με μας, μια ολοζώντανη σχέση με όλους μας, με τον κάθε έναν προσωπικά από μας, κάνεις πως δεν γνωρίζεις ότι, εξαιτίας της φθοράς των αμαρτιών μας, δεν είμαστε Πρόσωπα, όπως Εσύ; Μήπως αγνοείς ότι όλη μας η ζωή και πορεία βρίσκεται μέσα σε συνθήκες σκληρότητας και σε συμβάσεις πικρίας από τα πολλά και αμέτρητα προσωπεία μας; Και όμως! Εκεί που δίκαια η αγάπη Σου τα ξέρει όλα, εκεί και μπορεί όλα να τα «λησμονεί» μακρόθυμα, προκειμένου να προκαλέσει αγαπητικά την καρδιά μας, αυτήν που Εσύ εγκαθίδρυσες πολύ βαθιά μέσα μας. Και τώρα, όπως και πριν, όπως και πάντα, κάνεις τα πάντα, όσα εμείς αγνοούμε ή αδυνατούμε να μάθουμε, να διανοηθούμε και να φανταστούμε από τη φύση μας· τα πάντα, για να σωθούμε και να είμαστε αιώνια μαζί Σου κι Εσύ μαζί μας και μέσα μας!...

π. Δαμιανός

ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

        Αν θέλεις να χαριτωθεί και να παρηγορηθεί η ψυχή σου με τη χαριτωμένη και θεϊκή παρηγοριά, φρόντισε και αγωνίζου να αποκτήσεις στην καρδιά σου τη μελέτη της Νοεράς Προσευχής· και πρόσεχε, όσο μπορείς, για να γραφεί και να τυπωθεί μέσα στην καρδιά σου το χαριτωμένο και παρηγορητικό Όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Διότι με τον τρόπο αυτό θα κάνεις τους αγίους αγγέλους να σε ευλαβούνται και να σε αγαπούν. Διότι οι ίδιοι οι άγγελοι, επειδή ευλαβούνται και τιμούν το Όνομα του Χριστού, ευλαβούνται και τιμούν και τον «τόπο» (=την καρδιά) που είναι γραμμένο αυτό το όνομα.

     Και λοιπόν, αφού γράψεις στην καρδιά σου αυτή την Ευχή, η οποία είναι το Όνομα του Χριστού, όχι μόνο θα σε έχουν οι άγγελοι σε ευλάβεια και τιμή, αλλά ακόμη θα σου γίνουν και φίλοι αχώριστοι σε όλη σου τη ζωή. Στους δρόμους και τα μονοπάτια θα σε συνοδεύουν αόρατα· τη νύχτα θα σε φυλάγουν από φόβο νυχτερινό και τη μέρα θα σε σκεπάζουν από «βέλος που πετιέται τη μέρα» (πρβλ. Ψαλμ. 90:5)· στις εργασίες σου θα σε βοηθήσουν και θα σε ενδυναμώσουν· στις ερωτήσεις θα σε συνετίσουν για να μιλάς σοφά και ανεμπόδιστα· κατά την προσευχή θα στέκονται και αυτοί μαζί σου συμπροσευχόμενοι, χαρούμενοι, ικετεύοντας τον Ύψιστο για σένα· στους κινδύνους θα σου γίνουν παρηγοριά και ανέλπιστη σωτηρία. Αυτούς τους αγγέλους εσύ δεν τους βλέπεις οφθαλμοφανώς, αισθάνεσαι και αντιλαμβάνεσαι όμως τη βοήθειά τους. Μερικές φορές τους βλέπεις και φανερά, ανάλογα με τη ψυχική σου δύναμη και την καθαρότητα της καρδιάς σου.

     Χαρά, λοιπόν, υπάρχει μέσα στη ψυχή σου, αν αποκτήσεις τέτοιους χαριτωμένους φίλους και τέτοιους δυνατούς φύλακες, οι οποίοι είναι διορισμένοι από τον Θεό να φυλάνε τη ψυχή σου, μέχρι να την παρουσιάσουν μπροστά στο Νυμφίο της Ιησού Χριστό, σα νύμφη αμόλυντη και καθαρή. Διότι όπως εσύ, αγαπητέ, απέρριψες από σένα κάθε σαρκικό θέλημα και μάταιη φροντίδα και δόθηκες ολωσδιόλου στη μελέτη της Ευχής και στην ενθύμηση του Θεού, έτσι και ο Θεός σε θυμάται πάντοτε και σε έχει για δικό Του άνθρωπο, γράφοντας το όνομά σου στο ανεξάλειπτο βιβλίο της θεϊκής Του ενθύμησης.

     Γι’ αυτό, χαίρε αγαπητέ και πανηγύριζε, καθώς λέγει και ο Κύριος: «Να χαίρεστε γιατί τα ονόματά σας γράφτηκαν στους ουρανούς» (Λουκ. 6:20). Και λοιπόν, επειδή γράφτηκε το όνομά σου «στο βιβλίο της ζωής» (Φιλ. 4:3), με τη γραφή που έγραψες εσύ στο βιβλίο της καρδιάς σου το όνομά Του το θεϊκό, με την παντοτινή καρδιακή Ευχή, έχει ο Θεός στο εξής τη μέριμνά σου, ενδιαφερόμενος και φυλάγοντας με τη Χάρη Του τη ψυχή σου σαν κόρη οφθαλμού, από κάθε αμαρτία, «από κάθε πράγμα που πορεύεται επικίνδυνα στο σκοτάδι, από κάθε δαιμονικό σύμπτωμα που εμφανίζεται κατά το μεσημέρι» (Ψαλμ. 70:6), γιατί φυλάς κι εσύ ανεξάλειπτα μέσα στο βάθος του εαυτού σου την αγάπη Του και την ενθύμησή Του· γεγονός για το οποίο είπε και κάποιος από τους Πατέρες κάποτε τα εξής:

     Κάποιος αδελφός ήλθε σε έκσταση και είδε μια πολύ μεγάλη εκκλησία, στο μέσο της οποίας, ήταν ένας μεγαλοπρεπής και δοξασμένος Αρχιερέας, ντυμένος όλη την αρχιερατική στολή, μπροστά στη λαμπρότητα και την ομορφιά της οποίας, δένεται κάθε γλώσσα ανθρώπου. Τριγύρω Του, παραστέκονταν κάποιοι αστραπόμορφοι, από τους οποίους, άλλοι ήταν σαν διάκονοι και κρατούσαν στα χέρια τους απερίγραπτα θυμιατά, με τα οποία θυμιάτιζαν τον μακάριο εκείνον και ουράνιο Αρχιερέα, και άλλοι ήταν σαν ιερείς, οι οποίοι στέκονταν ολόγυρά Του με μεγάλη ευλάβεια.

     Ήταν όλοι αυτοί, θαυμάσιοι στη θεωρία, καθότι και μόνο η όψη τους ήταν φωτεινή και σεβάσμια· αλλά και τα άμφια που φορούσαν, άλλων ήταν λευκά σαν το χιόνι και καθαρά σαν το φως –ήταν λεπτά και καθαρά τόσο πολύ, που αν ήταν δυνατό να βρεθούν εδώ στη γη παρόμοια και να αφεθούν στον αέρα μόνα τους, αμέσως θα τα σήκωνε ο αέρας ψηλά και ποτέ πια δεν θα κατέβαιναν κάτω, από τη μεγάλη ελαφρότητα και άκρα λεπτότητα που είχαν, άλλων πάλι τα άμφια που φορούσαν ήταν άλλης όψης, την οποία, όχι μόνο γλώσσα πήλινη δεν μπορεί να διηγηθεί, αλλά ούτε νους μπορεί να τη χωρέσει μέσα του, διότι δεν υπάρχει κάποιο πράγμα να της μοιάζει πάνω στον κόσμο.

     Άλλοι πάλι φορούσαν αστραφτερά άμφια, όπως αστράφτει η αστραπή· και άλλοι από αυτούς στέκονταν στα δεξιά του Αρχιερέα, άλλοι στα αριστερά. Όμως, όλοι στέκονταν με πολλή ευλάβεια και σεμνότητα. Ο μακάριος εκείνος Αρχιερέας, τόσο ήταν δοξασμένος και τόσο υπερέβαινε τους άλλους στη δόξα και λαμπρότητα και στη χάρη, όσο ξεπερνάει ο ήλιος τα υπόλοιπα άστρα. Στεκόταν, λοιπόν, αυτός ο θαυμάσιος και ακατανόητος Αρχιερέας όρθιος και έβλεπε προς την ανατολή και έψελνε με μεγάλη φωνή και καθαρότητα κάποιο μέλος, λίγο σύντομα, παρά πολύ γλυκύτατο και ανεκδιήγητο. Ο Μοναχός εκείνος, βλέποντας αυτά τα ακατανόητα βρισκόταν σε έκπληξη και, ακούγοντας τη γλυκύτατη αρμονία και την τερπνή μελωδία, θαύμαζε.

     Έτσι, από τον πολύ θαυμασμό του, ξεχνούσε τα λόγια που έψελνε εκείνος ο Αρχιερέας και δεν μπορούσε να συγκρατήσει στη μνήμη του ούτε καν ένα λόγο από όσα άκουγε, μολονότι έβαζε σε αυτό όλη του την προσοχή, διότι ήξερε μέσα του ότι επρόκειτο να χωριστεί από εκείνη τη μακαριώτατη οπτασία και ότι θα του χρησιμεύσουν αυτά τα λόγια για την τωρινή ζωή. Τέλος πάντων, ακούγοντας και λησμονώντας, κράτησε στη μνήμη του μόνο ένα λόγο που είπε μεγαλόφωνα, στο τέλος, ο θαυμάσιος και μακάριος εκείνος Αρχιερέας. Είπε λοιπόν: «Όσο κανείς θυμάται και αγαπά τον Θεό, τόσο και αυτόν τον θυμάται και τον αγαπά ο Θεός». Και αμέσως ήλθε στον εαυτό του ο αδελφός και έλεγε ότι εκείνη την ώρα αισθανόταν μέσα στην καρδιά του κάποιο πυρ, το οποίο έκαιγε την καρδιά του σα τη λαμπάδα, καθώς λέγει: «Δεν φλεγόταν η καρδιά μας μέσα μας, όσο Αυτός μας μιλούσε στο δρόμο και μας ερμήνευε τις Γραφές;» (Λουκ. 24:32). Σε Αυτόν πρέπει η δόξα και η εξουσία στους αιώνες. Αμήν.

ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ

※

[Ανωνύμου Ησυχαστού:

«Νηπτική Θεωρία»,

Λόγος ΙΒ΄, σελ. 150–155,

έκδοσις Ιερά Μονή Ξενοφώντος,

Άγιον Όρος, 2010².]

※

ΟΧΙ ΑΛΛΟΣ ΓΑΛΛΟΣΗΜΑΙΟΣΤΟΛΙΣΜΟΣ!

ΟΧΙ ΑΛΛΟΣ

ΓΑΛΛΟΣΗΜΑΙΟΣΤΟΛΙΣΜΟΣ!

     Δε μου λέτε: Γιατί βιαστήκατε όλοι σας να «γαλλοσημαιοστολιστείτε»; Δεν σας βάζει σε σκέψεις και σε υποψίες όλος αυτός ο πολυκρατικός διεθνής μιμητισμός, αυτής της ομογενοποιημένης συμπαράστασης, που προωθήθηκε σε χρόνο ντε–ντε πάνω στη βράση της μιαιοφονίας; Γιατί δεν αντιστέκεστε σ’ αυτό το παιγνίδι του γλυκανάλατου συναισθηματισμού με τ’ όνομα: «Κρύψτε Καλά Το Θύτη Πίσω Από Τη Κίβδηλη Συμπαράσταση Για Το Θύμα»; Σας λέω (και σας θέλω) να έχετε πραγματικό «Νουν Χριστού», που λέει κι ο Αποστόλος Παύλος (Α΄ Κορ. 2:16)· «Νουν Χριστού», σε όλα και για όλους! Νου, γεμάτο Χάρη Θεού, δύναμη, απόρθητο στο ψέμα και στο μύθο, πολυομματικό, γεμάτο διεισδυτικότητα και παρατηρητικότητα· ενώπιον του οποίου, κάθε τι μέσα στο φαύλο και αμαρτωλό κοσμικό γίγνεσθαι είναι πια «γυμνό και τετραχηλισμένο». Αύριο–μεθαύριο δηλαδή, όταν «σκάσουν» (που θα «σκάσουν»!) οι παρασκηνιακές αποκαλύψεις και ενημερωθείτε εκ των υστέρων για τους αληθινά υπαίτιους και συνυπαίτιους της προχθεσινής τραγωδίας, αλλά και όλων των προηγούμενων φονικών, παρακαλώ, μην αλλάξετε σημαία! Μην αλλάξετε τη σημαία την οποία θελήσατε τόσο υποβλητικά, τόσο άσκεφτα και άκριτα να βάλετε! Και μην αρχίσετε τώρα τα σχόλια ο καθένας με τις «απολογίες», τις «επεξηγήσεις» και τις «δικαιολογίες». Είναι εξαιρετικά πολύ αργά τα κλάματα για τη Γαλλία· όταν αυτή, μετά τους φονιάδες και εγκληματίες κολλητούς της –τους τσιχαντιστές– φόνευε ξανά και ξανά με την αδιαφορία, την υποκρισία και την ευρωπαϊκή απάθεια που έδειχνε επανειλημμένα για το δράμα –τα δράματα!– των Σύριων, των Παλαιστίνιων, των Ελλήνων και τόσων άλλων λαών. Δεν την αδικούμε καθόλου την πρώην βασίλισσα της αποικιοκρατίας, την «κυρία Γαλλία» με τον άφεγγο διαφωτισμό της, με την τωρινή τρόπον τινά αυστηρότητα των ιστορικών απωθημένων μας· αλλά –για το Θεό!– ας μην επιτρέπουμε άλλο τους φύσει έξυπνους εαυτούς μας να είναι οι γελοιωδώς χαύνοι στα κοσμογονικά γεγονότα που έρχονται με δριμύτητα για την παίδευση όλων μας, για την ανάνηψη των καρδιών μας και για τον παραδειγματισμό των πραγματικά ενόχων· όλων αυτών, που σκάνε πάντα μέσα από τα σκοτεινά διευθυντήρια και τα λόμπυ, τα οποία, μας βάζει τώρα το σύστημα δικτύων και μέσων να σαλοχαϊδεύουμε με τα χρώματα της Γαλλίας, η οποία γέμισε με την ευθύνη και τη συνευθύνη της αίματα, θρήνο και θάνατο τον κόσμο. Ελάτε τώρα! Λίγη σοφία και σύνεση. «Εμείς έχουμε Νου Χριστού», λέει με βεβαιότητα ο Απόστολος Παύλος για το πεφωτισμένο γένος των Χριστιανών; Αλλά τελικά, εμείς, τον έχουμε αυτόν το «Νου»; Αυτό, είναι το Θέμα!...

π. Δαμιανός

ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

        Το θέμα τώρα, νομίζω, δεν είναι να γίνουμε όλοι μας «καλοί σαμαρείτες». Καλό είναι κι αυτό, γιατί είναι αναγκαίο, γιατί είναι ο στόχος και το στοίχημα. Αλλά τουλάχιστον να μη γίνει κηρυγματική κοινοτυπία. Το ακούμε, άλλωστε, αυτό εδώ και τόσα χρόνια και μάλλον όσο το ακούμε, τόσο βλέπουμε να απουσιάζουν απογοητευτικά από παντού στη ζωή «οι καλοί σαμαρείτες», που εξαγγέλλονται κατά κόρον συνθηματικά. Ας μη ξεχνάμε, είμαστε όλοι τόσο αδύναμοι, που ένας «καλός σαμαρείτης» ασφαλώς θα υψώνει κατακόρυφα τον πήχη για την τραυματισμένη και σακαταμένη από τα πάθη μας φύση.

     Εγώ θα έλεγα να τολμήσουμε ταπεινά να αντιστρέψουμε κάτι από τη θεοπαράδοτη Παραβολή, ώστε να μπορέσουμε να εκμαιεύσουμε μια άλλη πραγμάτωση μέσα από τους βαθείς συμβολισμούς της στο θαυμαστό εσωτερικό της.

     Λέω, λοιπόν, για μια «άλλη» αρχή, να γίνουμε όλοι «καλοί τραυματίες». Να αναγνωρίσουμε την ασθένεια, να αποδεχθούμε την ανημποριά μας, να γίνουμε ώριμα φίλοι με την παραλυσία μας και τον πόνο που μας κυριεύει και μας διαλύει κυριολεκτικά. Να πάψουμε να κρύβουμε τις πληγές μας και να σκεπάζουμε τα έλκη μας. Να μη ντραπούμε, αλλά απεναντίας να αγαπήσουμε τη γύμνια μας, να μη πτοηθούμε στην απέκδυση που δεχθήκαμε βίαια ή που προκαλέσαμε ασύνετα.

     Να πάμε κόντρα στο θυμό και στη λογική, στη φωνή της αδημονίας, στην αντίληψη του κόσμου, κόντρα στις προλήψεις και τις πλάνες του βίου και να μη φύγουμε από το Δρόμο στον οποίο βρεθήκαμε αφημένοι, παρατημένοι, εγκαταλειμμένοι από όλους, ιδιαίτερα από όσους πιστεύαμε ακράδαντα πριν ότι δεν θα μας εγκαταλείψουν ποτέ. Αυτός ο Δρόμος, είναι ο Δρόμος της κοσμικής θλίψεως και της πνευματικής εκπλήξεως, ο Δρόμος των παθών και της απάθειας, ο Δρόμος όπου όλα σβήνουν και όλα αναλάμπουν. Σε αυτό το Δρόμο δεχθήκαμε πληγές και σε αυτόν γνωρίσαμε την ίαση και τη θεραπεία. Όλα τα αντίθετα, όλα τα οξύμωρα, όλα τα ανεξήγητα, όλα τα παράδοξα, όλα τα μυστήρια, όλα τα δεινά και όλα τα θαυμαστά, βρίσκονται σε αυτόν το Δρόμο. Παρά την απελπιστική, την ανερμήνευτη και παρατεταμένη ησυχία του, εμείς να επιμείνουμε να μείνουμε εκεί σε αυτόν με προσευχή, με υπομονή και με ελπίδα που δίνει παλμό στην καρδιά. Μόλις το κάνουμε αυτό, θα δούμε ότι θα έρθει και θα φανεί...

     «Θα έρθει και θα φανεί», Ποιος; Ο Καλός Σαμαρείτης, ο Χριστός! Αυτός που δεν μας πλήγωσε ποτέ, αλλά οπωσδήποτε Τον πληγώσαμε και πληγώνουμε συνέχεια. Θα έρθει Αυτός, προς τον Οποίον δείχνουμε κάθε αγνωμοσύνη και κάθε αχαριστία, ενώ Αυτός μας προσφέρει κάθε ευεργεσία, κάθε αγαθό και δώρημα. Σε αυτό το Δρόμο της καρτερίας και της μυστικής δύναμης του Πνεύματος, θα δούμε να μας πλησιάζει ο γλυκύτατος Ιατρός της ψυχής και της ζωής μας· Αυτός που μας γιατρεύει συνεχώς και πάντα, κάθε φορά και όλες τις φορές. Ας μείνουμε λοιπόν σε αυτό το Δρόμο των Μυστηρίων της Εκκλησίας, στο Δρόμο των εκκλησιαστικών και προσωπικών αρετών και, με το βάλσαμο του οίνου και του ελέους των φαρμάκων της φιλανθρωπίας Του, ας φανούμε δυνατοί και ανδρείοι: ας μη λιποψυχήσουμε, ας μη βαρυγκωμήσουμε, ας μην αναστενάξουμε ποτέ για τίποτα και για κανέναν. Με δοξολογία, ας αφεθούμε ολοκληρωτικά στην αγκάλη Του, στην προστασία Του, στην περιποίηση της αγάπης του μόνου Καλού Σαμαρείτη. Αυτόν που, ενώ έχουν προ πολλού αποκηρύξει και κατασυκοφαντήσει όλα τα έθνη και οι θρησκείες και τα συστήματα των ανθρώπων στη γη, είναι ο μόνος Αθώος, ο μόνος Μακρόθυμος και Φιλάνθρωπος και ο μόνος που μας δίνει ζωή κι ελπίδα.

     Ας νιώσουμε τη μεγάλη ασφάλεια και τη θαλπωρή του Πανίερου Πανδοχείου Του (=της Αγίας Εκκλησίας Του), εκεί όπου πιο πέρα θα μας αφήσει Αυτός με συγκινητική στοργή και μέριμνα και ας λάβουμε όλοι από Αυτόν την ανεκδιήγητη πείρα της αποκατάστασης των πληγών και των τραυμάτων μας, που πριν καταβασάνιζαν, ταλαιπωρούσαν, έθλιβαν και βάρυναν τη ζωή και την καθημερινότητα, τον αγώνα και την πορεία μας.

     Μετά, από όλο αυτόν τον απαραίτητο κύκλο των ιερών βιωμάτων που απορρέουν από τη θέση του «καλού τραυματία» που πάντα βρίσκει ο Καλός Σαμαρείτης, ας πάρουμε τότε κι εμείς «δικαιωματικά» την έμπνευση και τη δύναμη να γίνουμε επιτέλους «καλοί σαμαρείτες», να γίνουμε άνθρωποι της αγάπης και της Χάριτος· άλλος λίγο, άλλος πολύ, ο καθένας με τον τρόπο του και τη δύναμή του· να γίνουμε γνήσιοι άνθρωποι αυτής της «καλοσαμαρειτικής» αγάπης· κατά μίμηση του Χριστού «καλοί σαμαρείτες» κι εμείς, από την πολύ και πρωτόφαντη αγάπη που λάβαμε, για την ανείπωτη αγάπη που δίδεται αδαπάνητα από Αυτόν, εξαιτίας εκείνης της αγάπης που ανέλπιστα μας προσφέρθηκε και σ’ εμάς…

π. Δαμιανός

ΤΟ ΚΕΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ

ΤΟ ΚΕΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ

     Όταν ο Χριστός έρχεται στην προσωπική ζωή του καθενός, φέρνει μαζί Του κι ένα ευλογημένο κενό, ένα ευλογημένο βάθος. Μέσα σε αυτά τα δύο θα Τον ανακαλύψουμε, θα Τον γνωρίσουμε και θα Τον αισθανθούμε· και μέσα από αυτά τα δύο θα Τον κάνουμε δικό μας και θα αρχίσουμε να Του μοιάζουμε. Όλα τ’ άλλα, η ασφάλεια, η δύναμη, η εξυπνάδα, ο πλούτος, οι φιλίες και οι επιρροές, είναι απόλυτα ξένα προς Αυτόν και απόλυτα συμβατά προς το ψέμα και τη φαντασία του κόσμου, προς το θέλημα του παλαιού ανθρώπου. Ο δε τελευταίος, εάν από έλλειψη πίστης και ανδρείας αρνηθεί αυτό το ιδιότυπο κενό και αυτό το βάθος, ίσως και να χρειαστεί να περάσει ολόκληρη η ζωή του για να γνωρίσει κάπως, κάποτε και με κάποιο τρόπο η ψυχή του το Θεό. Από εκεί και πέρα, είναι πραγματικά ένα άγνωστο «μυστήριο» για όλους, πώς, με μια υποτονική και αμυδρή αγάπη και μ’ έναν ελάχιστο και αναιμικό πόθο, μπορούμε με βεβαιότητα να κερδίσουμε ή να λάβουμε «επάξια» το αιώνιο, το ατελεύτητο, την αγάπη, το θείο…

π. Δαμιανός

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ

     Τον κόσμο θα τον κρίνει ο Χριστός·

μέσα από τα μάτια των πονεμένων,

των αδύναμων, των τσακισμένων

και των αδικημένων. 

     Τον κόσμο θα τον κρίνει ο Χριστός· 

κάποτε στο τώρα, κάποτε στο κάποτε, 

μέσα από τα μάτια των αγίων καρτερικών...

π. Δαμιανός

ΒΑΛΣΑΜΟ Ή ΘΑΥΜΑ;

ΒΑΛΣΑΜΟ Ή ΘΑΥΜΑ;

Έχω μια απορία:

Ο χρόνος γιατί δραπετεύει κάθε φορά

που επικοινωνούν οι καρδιές μας;

Και τάχα ποιο από τα δύο

να ’ναι άραγε αυτό που ζούμε:

Βάλσαμο ή Θαύμα;…

π. Δαμιανός

ΤΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ;

ΤΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ;

     Στον άγιο δεν υπάρχει τίποτε χυδαίο, ούτε τραχύ, ούτε ποταπό, ούτε προσποιητό, ούτε ανειλικρινές. Στον άγιο ενεργοποιούνται στο έπακρο η διάκριση, η ευαισθησία, η διαφάνεια, η αγνότητα, ο σεβασμός, η προσήλωση στο, τόσο χαρακτηριστικό του ανθρώπου, μυστήριο των συνανθρώπων του, επειδή τα φέρει όλα αυτά τα στοιχεία από την κοινωνία του με το υπέρτατο Πρόσωπο, τον Θεό. Αντιλαμβάνεται τις ψυχικές καταστάσεις των άλλων και αποφεύγει κάθε τι που θα μπορούσε να τους δυσαρεστήσει, αν και δεν παραλείπει να τους βοηθά να ξεπεράσουν τις αδυναμίες τους. Διαβλέπει και την παραμικρή ανάγκη των άλλων, αλλά και τις ανεπάρκειές τους, με όση επιμέλεια κι αν κρύβονται, και τις θεραπεύει αμέσως, ασκώντας καθαρτική ενέργεια, ακριβώς με τη διακριτική δύναμη της αγνότητάς του. Από τον άγιο ακτινοβολεί συνεχώς πνεύμα προσφοράς και θυσίας για όλους, χωρίς καμιά φροντίδα για τον εαυτό του· ένα πνεύμα που ζεσταίνει τους άλλους και τους δίνει τη βεβαιότητα ότι δεν είναι μόνοι. Ο άγιος είναι το αθώο αρνί, έτοιμο για τη συνειδητή αυτοθυσία, αλλά και ο ακλόνητος βράχος που προσφέρει ασφαλές στήριγμα.

      Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποιος πιο ταπεινός από έναν άγιο, πιο απλός, απέριττος, ανεπιτήδευτος, ανυπόκριτος, «φυσικός» στη συμπεριφορά του, που να δέχεται ό,τι είναι αληθινά ανθρώπινο, δημιουργώντας ατμόσφαιρα αγνής οικειότητας. Ένας άγιος έχει υπερβεί την πάλη μεταξύ ψυχής και σώματος· τη διαφορά μεταξύ καλών προθέσεων και απαράδεκτων πράξεων· μεταξύ δόλιων προσχημάτων και κρύφιων σκέψεων· μεταξύ αυτού που ισχυρίζεται ότι είναι και αυτού που πράγματι είναι. Ο άγιος έγινε τόσο απλός, επειδή παραδόθηκε ολόκληρος στον Θεό. Γι’ αυτό και μπορεί να δίνεται ολόκληρος στην κοινωνία με τους άλλους.

      Ο άγιος δίνει κουράγιο πάντοτε, μετριάζοντας μερικές φορές τις φαντασιώσεις που προκαλούν οι ανασφάλειες, η υπερηφάνεια, τα πάθη, πάντα με πνεύμα διάκρισης. Χαμογελάει, δεν γελάει όμως σαρκαστικά· είναι σοβαρός, όχι όμως βλοσυρός. Εκτιμά τα πιο ταπεινά πρόσωπα, θεωρώντας τα όλα μεγάλα μυστήρια που δημιούργησε ο Θεός και που προορίζονται για την αιώνια κοινωνία με Αυτόν. Ο άγιος γίνεται με την ταπεινοφροσύνη του σχεδόν απαρατήρητος, εμφανιζόμενος όταν είναι ανάγκη να παρηγορεί, να ενθαρρύνει ή να βοηθάει. Δεν υπάρχει αξεπέραστη δυσκολία γι’ αυτόν, γιατί πιστεύει ακράδαντα στη βοήθεια του Θεού, ζητώντας την με προσευχή. Ο άγιος είναι το πιο ανθρώπινο και το πιο ταπεινό ον και, ταυτόχρονα, μια εκπληκτική, ασυνήθιστη παρουσία, που δίδει την ευκαιρία στους άλλους ν’ ανακαλύψουν την ανθρώπινη φύση σ’ αυτόν και μέσα τους. Είναι ο πιο οικείος και, ταυτόχρονα, χωρίς να το θέλει, ο πιο επιβλητικός· είναι αυτός που προσελκύει περισσότερο την προσοχή των άλλων. Τον νοιώθεις πιο οικείο και πιο μεγαλόψυχο απ’ όλους και αισθάνεσαι εκπληκτικά άνετα κοντά του, αλλά ταυτόχρονα σε υποχρεώνει να βλέπεις τις ηθικές σου ανεπάρκειες και τα λάθη. Σε κατακτά με το απλό μεγαλείο της αγνότητάς του και με τη ζέση της καλοσύνης του και σε κάνει να ντρέπεσαι για την κατώτερη της αληθινά ανθρώπινης κατάστασής σου· για τη ρυπαρότητα, την υποκρισία, την επιπολαιότητα, τη δολιότητά σου, που προκύπτουν από τη σύγκριση που, άθελά σου, κάνεις ανάμεσα σε σένα και σ’ αυτόν. Δεν ασκεί καμιά κοσμική δύναμη κι ούτε δίνει εντολές με αυστηρότητα· νοιώθεις όμως σ’ αυτόν μια αμετακίνητη αποφασιστικότητα στις πεποιθήσεις του, στη ζωή του, στις συμβουλές που σου δίνει, ώστε η γνώμη του γι’ αυτό που θα έπρεπε να κάνεις, η οποία εκφράζεται με διάκριση ή λεπτή συμπεριφορά, γίνεται για σένα εντολή, για την εκπλήρωση της οποίας, είσαι έτοιμος να κάνεις οποιαδήποτε προσπάθεια και θυσία.

       Η συμβουλή του, σου δίνει μια δύναμη που σε απελευθερώνει από την αδυναμία στην οποία βρίσκεσαι, από τη δυσπιστία που είχες μέσα σου, επειδή την αισθάνεσαι ως θεϊκή δύναμη. Νοιώθεις ότι αυτός σου δίνει το φως και τη δύναμη από την αρχική πηγή φωτός και δύναμης, με μια αγαθότητα από την αρχική πηγή αγαθότητας, η οποία θέλει να σε σώσει. Φοβάσαι το βλέμμα του που εισχωρεί στη ψυχή σου, όπως φοβάσαι την ανακάλυψη της αλήθειας από έναν γιατρό αναμφισβήτητης αξίας και φιλανθρωπίας, την περιμένεις όμως, όπως και του γιατρού, γιατί ξέρεις ότι θα σου δώσει, ταυτόχρονα με τη διάγνωση, και το πιο σίγουρο αντίδοτο για τη σωτηρία σου από μια αρρώστια που την αισθανόσουν θανατηφόρα. Στην άκρα διάκριση, πραότητα και ταπεινοφροσύνη του, αισθάνεσαι μια βοηθητική δύναμη, την οποία τίποτε στον κόσμο δεν μπορεί να καταβάλει· μια δύναμη, που προέρχεται από τον Θεό, εξαιτίας της τέλειας παράδοσής του στον Θεό και της θέλησής του να διακονήσει τους ανθρώπους, ένεκα της θείας εντολής και από το γεγονός ότι είναι σταλμένος από τον Θεό για να σωθεί. Όποιος προσεγγίσει τον καλυμμένο με το πέπλο της ταπεινοφροσύνης άγιο, ανακαλύπτει σ’ αυτόν την κορυφή της αγαθότητας, της αγνότητας, της πνευματικής δύναμης. Πρέπει να καταβάλεις πολλές προσπάθειες, για να ανακαλύψεις τις μεγάλες πράξεις της άσκησης και της φιλανθρωπίας του, αλλά το ανάστημά του επιβάλλεται με την όψη της αγαθότητας και αγνότητας που έχει. Κενούμενος αυτός από αγάπη, είναι η δόξα του μεγαλείου και της δύναμης.

       Από τον άγιο διαχέεται μια αδιατάρακτη ειρήνη ή ησυχία, ταυτόχρονα δε, και μια μέχρι δακρύων συμμετοχή στον πόνο των άλλων. Ο άγιος είναι ριζωμένος στην αγαπητική και πάσχουσα στάση του ενσαρκωθέντος Θεού και αναπαύεται στην αιωνιότητα της δυνάμεως και της αγαθότητος του Θεού, όπως λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής (Περὶ διαφόρων ἀποριῶν, PG 91, 1144), όντας ολόκληρος σφραγισμένος από την παρουσία του Θεού, όπως ο Μελχισεδέκ. Αλλά η αιώνια προσήλωσή του στον έρωτα για τον Θεό και τους ανθρώπους, δεν αποκλείει τη συμμετοχή στον πόνο των ανθρώπων, έτσι όπως ο Χριστός δεν παύει να θυσιάζεται γι’ αυτούς, όπως και οι άγγελοι δεν παύουν να τους προσφέρουν συνέχεια τη βοήθειά τους. Γιατί η παραμονή στην έμπρακτη και συμπάσχουσα αγάπη είναι κι αυτή μια αιωνιότητα. Αυτή είναι η «κατάπαυση» ή η απάθεια ή το «σάββατο» στο οποίο μπήκαν οι άγιοι (βλ. Εβρ. 3, 18· 4, 11) βγαίνοντας από την Αίγυπτο των παθών και όχι η απάθεια της αναίσθητης νιρβάνας. Γιατί η ανάπαυση του αγίου στην αιώνια ανένδοτη φιλανθρωπία του Θεού, έχει τη δύναμη να συνεπαίρνει και τους άλλους, βοηθώντας τους μ’ αυτό τον τρόπο να μην περιέλθουν σε απελπισία και να νικήσουν με θάρρος τον πόνο…

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΤΑΝΙΛΟΑΕ

(1903–1993)

※

[π. Δημητρίου Στανιλοάε:

«Η περί Θεού

Ορθόδοξη Χριστιανική Διδασκαλία»,

μέρος 1ο, κεφ. γ΄, §3, σελ. 247–251,

μετάφραση:
π. Κωνσταντίνος Coman
και Γιώργος Παπαευθυμίου,

εκδόσεις «Αρμός»,

Αθήνα 2011.]

※