Τὸ Εἰλητάριον. «Γράψον ἃ εἶδες καὶ ἅ εἰσι» (Ἀποκ. α΄ 19).



Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου 2015

Ο ΔΙΚΑΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΘΕΟΔΟΧΟΣ

Ο ΔΙΚΑΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΘΕΟΔΟΧΟΣ


«Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν Σου, Δέσποτα,
κατὰ τὸ ῥῆμά Σου ἐν εἰρήνη,
ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν Σου,
ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν,
φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν
καὶ δόξαν λαοῦ Σου Ἰσραήλ»
(Λουκ. β΄ 29–32).

     Δεν ήταν ιερέας ο Συμεών, αλλά «ἄνθρωπος ἐν Ἱεροσολύμοις, δίκαιος καὶ εὐλαβής, προσδεχόμενος παράκλησιν τοῦ Ἰσραήλ, καὶ Πνεῦμα ἧν Ἅγιον ἐπ’ αὐτόν· καὶ ἧν αὐτῷ κεχρηματισμένον ὑπὸ τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου μὴ ἰδεῖν θάνατον, πρὶν ἢ ἴδῃ τὸν Χριστὸν Κυρίου» (Λουκ. β΄ 25–26).

     *Λένε γι’ αυτόν τον Δίκαιο Συμεών διάφοροι Πατέρες διάφορα, εκφράζοντας ποικίλες απόψεις και εκδοχές. Ο άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος στο δεύτερο τροπάριο του ασματικού κανόνος που συνέθεσε προς τον Δίκαιο Συμεών, τον θέλει να είναι ιερέας: «Ἐν νόμῳ γενόμενος ἱερουργός, ἱερώτατε». Το ίδιο λέει και ο ιερομάρτυς Μεθόδιος: «Ἀπόλαβε, πρεσβύτα τίμιε καὶ ἱερέων ἄριστε». Όμως ο κριτικός Φώτιος και ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, υποστηρίζουν ότι δεν ήταν ιερέας, αλλά ανώτερος από τον ιερέα. Άλλοι, πάλι, διατείνονται ότι ο άγιος Συμεών, ήταν ένας από τους Εβδομήκοντα μεταφραστές της Παλαιάς Διαθήκης επί Πτολεμαίου του Φιλαδέλφου. Επίσης, κατά την εκπόνηση της μετάφρασης του εβραϊκού κειμένου, όταν έφθασε στο σημείο να ερμηνεύσει το προφητικό χωρίο «Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ ἔξει» (Ησ. ζ΄ 14), ο ίδιος απίστησε μέσα του φοβερά σε αυτό, απορώντας πώς είναι δυνατόν μία παρθένος κόρη να είναι συνάμα και μητέρα και, αφού του δόθηκε αφυπνιστικά ένα αόρατο παιδαγωγικό ράπισμα από Θεού, πήρε από τότε τον γνωστό χρηματισμό από το Άγιο Πνεύμα ότι μέλλει όντως να ζήσει και να μη λάβει πείρα θανάτου μέχρι να πάρει στην αγκαλιά του τον ίδιο τον προφητευθέντα Παρθενικό Τόκο (δηλ., τον Θεάνθρωπο Χριστό), καθώς υποστηρίζει και ο Γεώργιος ο Κεδρηνός. Ο Ευθύμιος ο Ζυγαδηνός και ο Αθηνών Μελέτιος, μας πληροφορούν ότι ο δίκαιος Συμεών, όταν δέχθηκε τον Χριστό ήταν πάνω από 270 χρονών. Άλλοι, γενεαλογούν τον άγιο Συμεών λέγοντας ότι ήταν γιος του Πατριάρχου των Εβραίων Χιλλέλ. Όπως επίσης και κατά σάρκα πατέρας εκείνου του περίφημου «νομοδιδασκάλου», του «τιμίου παντὶ τῷ λαῷ» Γαμαλιήλ, ο οποίος αναφέρεται στις «Πράξεις των Αποστόλων» (Πράξ. ε΄ 34), σαν ο σεβάσμιος διδάσκαλος του Αποστόλου Παύλου (Πράξ. κβ΄ 3) στον ιουδαϊσμό. Άλλοι ισχυρίζονται ότι ήταν πρόεδρος του συνεδρίου των Εβραίων. Και όσοι θέλουν να ακολουθούν ασφαλέστερα την ευαγγελική ιστόρηση, εγκωμιάζουν τον Θεοδόχο Συμεών απλώς σαν έναν πραγματικά πνευματοκίνητο και πνευματέμφορο άνδρα. Ας έχουμε υπόψη, ότι «Συμεών» στα εβραϊκά σημαίνει «υπακοή» –κατά τον Νικήτα– σύμφωνα με το χωρίο της Γενέσεως και τα λόγια της Λείας, όταν αυτή γέννησε τον Συμεών: «Ἤκουσε Κύριος ὅτι μισοῦμαι καὶ προσέδωκέ μοι καὶ τοῦτο· και ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Συμεών» (Γέν. κθ΄ 33)*.

     Επομένως, ο Δίκαιος Συμεών, ήταν άνθρωπος θεοφιλής ο οποίος περίμενε και προσδοκούσε πότε να έρθει ο Χριστός να παρηγορήσει τους Εβραίους και να τους ελευθερώσει από την σκλαβιά των αμαρτιών τους· ενδεχομένως, και από τη δουλεία των Ρωμαίων και του Ηρώδη. Εκείνος πάντως που θα πιστεύσει στον Χριστό, είναι πραγματικά ελεύθερος άνθρωπος. Άνθρωπος που τιμάται από βασιλιάδες και από όλους τους ανθρώπους. Δες τους Αποστόλους· αυτοί, δεν ήταν δούλοι των Ρωμαίων; Αλλά τώρα σεβαστικά τους προσκυνούν και τους τιμούν οι βασιλιάδες. Να, λοιπόν, που τώρα σ’ αυτό τον λαό του Ισραήλ, του δόθηκε η αναμενόμενη παράκληση· δηλαδή η παρηγοριά που είναι ο Χριστός. Κινούμενος από το Άγιο Πνεύμα, ο Άγιος Συμεών, ανέβηκε στο Ιερό όταν προσέφερε η Παρθένος τον Κύριο και, για να Τον δεχθεί στην αγκαλιά του, Τον ομολογούσε πρώτα ότι είναι Θεός.


     Με το να πει «Νῦν ἀπολύεις με, Δέσποτα», από αυτό φαίνεται ξεκάθαρα ότι ομολογεί ότι, Αυτός που προσάγεται τώρα στον Ναό σαν σαρανταήμερο βρέφος, είναι ο Κύριος της ζωής και του θανάτου. Είναι αξιοπρόσεκτο το πως οι άγιοι δεσμό και φυλακή λογίζονται το σώμα. Γι’ αυτό και λέει τώρα ο Άγιος Συμεών «νῦν, ἀπολύεις»· και είναι σαν να λέει: «άσε με να φύγω τώρα, σαν από κάποιο δεσμό και φυλακή».
     Είπε, επίσης, «κατὰ τὸ ῥῆμα Σου»· για εκείνον τον παλαιό και φοβερό χρησμό που ο ίδιος έλαβε από το Πνεύμα το Άγιο σύμφωνα με τον οποίο δεν επρόκειτο να πεθάνει μέχρι να δει και ν’ αντικρύσει τον Σωτήρα Χριστό. Και το «ἐν εἰρήνῃ», το είπε αντί να πει «ἐν ἀναπαύσει». Επίσης, το «ἐν εἰρήνῃ», δηλώνει παράλληλα και «ἐν τῇ ἀπολήψει». Δηλαδή, «ότι πήρα», «ότι έλαβα» πια εγώ την ελπίδα μου και τώρα πλέον έχω μέσα μου ειρήνη. Γιατί, πριν να θωρήσω και ν’ αντικρίσω τον Κύριο, δεν ειρήνευα από τους ένδοθεν λογισμούς, προσμένοντάς Τον διακαώς και πάντοτε σκεφτόμενος το πότε επιτέλους Αυτός θα έρθει. Αλλά, τώρα που Τον είδα, ειρήνευσα και ξένοιασα μέσα μου. Και έτσι, τώρα πια, φεύγω· «ἀπολύομαι».
     Το «Σωτήριον» το είπε για την Σάρκωση του Μονογενούς Υιού του Θεού, την οποία θέλησε και την ενέταξε ο προαιώνιος Θεός στο σχέδιο της θείας Οικονομίας Του.
     «Κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν», ετοίμασε ο Χριστός αυτήν την μεγάλη σωτηρία για να σώσει τον κόσμο και για να φανερωθεί σε όλους η Σάρκωσή Του. Έτσι, αυτό «τὸ σωτήριον», είναι πραγματικά «Φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν». Έλαβε χώρα για τον φωτισμό των εθνών που βρίσκονταν για αιώνες μέσα στο πνευματικό σκοτάδι.
     «Δόξαν λαοῦ Σου, Ἰσραήλ»· «δόξα», είναι ο Χριστός για τον αληθινά λαό του Ισραήλ, μια που ανθρωπίνως προέρχεται και γεννήθηκε από αυτούς. Είναι δόξα επίσης και για εκείνους που είναι «αληθινοί Ισραηλίτες» (πρβλ. Ιωάν. α΄ 48), που είναι καλόγνωμοι και καυχώνται γι’ Αυτόν.
     Αυτά τα ιερά λόγια είναι που είπε ο Δίκαιος Συμεών.

     Εμένα, πάλι, μου φαίνεται ότι στον Δίκαιο και Θεοδόχο Συμεών ταιριάζουν και εκείνα τα θεόπνευστα λόγια του Προφητάνακτος και Ψαλμωδού Δαβίδ που λέει σ’ ένα του Ψαλμό (90ος, στίχ. 16): «Μακρότητα ἡμερῶν ἐμπλήσω αὐτὸν καὶ δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν μου» (=Θα γεμίσω ολάκερη την ζωή του με μακροημέρευση και θα δείξω αποκαλυπτικά σε αυτόν την δική Μου σωτηρία καθώς και το Θείο Πρόσωπο αυτής της Ενσαρκωμένης σωτηρίας που θα αποστείλω προς τον κόσμο)». 



[(1) Αγίου Θεοφυλάκτου Βουλγαρίας (κοίμηση: ±1126):
«Ερμηνεία εις τα Τέσσαρα Ιερά Ευαγγέλια»
(Επιμέλεια Ιερομονάχου Γαλακτίωνος Π. Γκαμίλη),
τόμος α΄, μέρος β΄, κεφ. β΄, (§4 «Περί Συμεώνος»),
σελ. 245–246, Αθήναι 1973.
*(2) Σχόλιο στην πρώτη φράση «Δεν ήταν ιερέας ο Συμεών…»:
Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Εορτοδρόμιον»,
«Ερμηνεία στον Κανόνα της Υπαπαντής»,
τόμ. α΄, υποσημ. 137 και 139, σελ. 345 και 347,
έκδοσις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσ/νίκη 19873.
(3) «Θησαυρός Δαμασκηνού
(του Υποδιακόνου και Στουδίτου, του Θεσσαλονικέως)»,
Λόγος Δ΄, σελ. 66–72,
εκδόσεις Βασ. Ρηγοπούλου, Θεσσαλονίκη 1997.]





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου